Οι πραγματικοί Μαχητές

Είναι πολλοί αυτοί που εργάζονται αθόρυβα, που δεν φαίνονται πουθενά παρά μόνο εκεί συγκεκριμένα που μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικά, ακολουθώντας την καρδιά τους, το πάθος τους. Πόση αλήθεια εσωτερική δύναμη χρειάζονται για να το κάνουν αυτό με αφοσίωση, επιμονή και χωρίς τις συνηθισμένες απολαβές; 

Αυτό, ως συνειδητοποίηση, σε αντιπαράθεση με την τρέλα που κυκλοφορεί άφθονη γύρω μας. Στην άλλη πλευρά της όχθης, η παραπλάνηση σε όλο της το μεγαλείο, που η συλλογική συνειδητότητα ακόμα στηρίζει και καλεί σε υλοποίηση. 

Ρητορείες, βαρύγδουποι λόγοι, υποσχέσεις, δήθεν, φαίνεσθαι, κούφια λόγια, άσκοπες δράσεις που εξυπηρετούν μόνο την στενή εγωιστική μας ύπαρξη. Κατηγορίες, εύκολες κατατάξεις που βολεύουν την φτιαχτή ταυτότητά μας, για έναν κόσμο που θέλει να επαναλαμβάνεται, να χτυπιέται και να χάνεται. 

Χωρίς την άλλη οπτική, που συνεχώς ισχυροποιείται (ευτυχώς), ο καθένας που θέλει να ξυπνήσει από τα αυτό-επιβαλλόμενα όνειρά του (και τους εφιάλτες που θεωρεί πραγματικούς), η απόπειρα μοιάζει απατηλή, σπατάλη χρόνου και άπιαστο «όνειρο θερινής νυχτός». Ευτυχώς δεν είναι έτσι τα πράγματα και το αποδεικνύουν αυτοί οι θαρραλέοι άνθρωποι, που η πλειονότητα της κοινωνίας τους απομονώνει, τους απορρίπτει και τους αφαιρεί από το απατηλό όνειρό της. 

Υπάρχουν όμως, και βρίσκονται ανάμεσά μας. Η εσωτερική δύναμη που έχουν κατακτήσει δεν συγκρίνεται με κανένα ορατό πλούτο, που αδυνατούν να επιδείξουν για τους άπιστους. Η τεράστια, ανοιχτή καρδιά τους, μοιάζει κρύα και απόμακρη για όποιους θέλουν να τους εκμεταλλευτούν. 

Είναι κουρασμένοι, αλλά κανείς δεν βλέπει αυτήν την κούραση, που μετατρέπουν σε επιμονή για να συνεχίζουν. Συχνά φοβούνται πως «δεν κάνουν αρκετά» ή «αν αυτά που κάνουν έχουν νόημα», αν αλλάζουν ουσιαστικά το σύνολο, τον κόσμο, αν έχει ουσία να συνεχίζουν να αγωνίζονται. Όμως η δύναμή τους πηγάζει από πολύ βαθιά μέσα τους, από τον πυρήνα της ύπαρξής τους και έτσι, προτού τελειώσουν τη σκέψη, βρίσκονται ήδη όρθιοι, έτοιμοι για μάχη, πρόθυμοι να προσφέρουν, όπου το πνεύμα τους τούς καλεί. 

Και οι περισσότεροι ευεργετηθέντες  είναι αχάριστοι. Μόλις θεραπευθούν φεύγουν. Μόλις δουν εγκαταλείπουν. Μόλις λάβουν ξεχνούν. Και αυτοί μένουν πάλι μόνοι, συνεχίζοντας το «μοναχικό» ταξίδι τους, έχοντας δώσει τα πάντα, έχοντας λάβει τόσο λίγα. 

Πότε θα το αλλάξουμε αυτό;

Είναι τιμή να σε γνωρίζω, σ' ευχαριστώ που υπάρχεις ακούραστος μαχητής, σε έναν κόσμο που ακόμα δεν έμαθε να διαχωρίζει την αλήθεια από το ψέμα.

Χριστιάνα Σοφία - Σύνθεση εαυτού

Πηγή: http://www.awakengr.com/2015/03/blog-post_214.html#ixzz3V6XKkokY
Under Creative Commons License: Attribution Share Alike

Πρόταση διαχειριστικής δομής οικοκοινότητας

Ο κόσμος μας περνάει από ένα κρίσιμο σημείο .Η ανθρωπότητα και ο πλανήτης βρίσκονται σε κατάσταση ταχύτατης αλλαγής .Τα γεγονότα που όλοι καθημερινά βιώνουμε δείχνουν του λόγου το αληθές .
Μπροστά μας ένα σταυροδρόμι ανοίγεται .Μια ευθύνη επιλογής .Θα πρέπει να διαλέξουμε όλοι μαζί σε τι κόσμο θέλουμε να ζήσουμε , εμείς και οι απόγονοί μας ,να βρούμε τις λύσεις , να κάνουμε τις επιλογές μας ,να δομήσουμε .Τώρα , τώρα είναι η στιγμή να αφυπνιστούμε , δεν υπάρχουν χρονικά περιθώρια .
Ονειρευόμαστε μια αλληλέγγυα κοινωνία , χωρίς αδικίες και ανισότητες ,χωρίς ιεραρχική εξουσία , χωρίς καμία βίαιη ή εξαναγκαστική ενέργεια .
Ομάδες ανθρώπων που ζουν αρμονικά από κοινού μέσα στην αφθονία της φύσης , με πλήρη συνείδηση , με πλήρη  σεβασμό .
Πιστεύουμε στην δύναμη ενωμένων ανθρώπων και στην αφθονία της φύσης Νιώθουμε την ανάγκη αυτονομίας-απεξάρτησης από το βάναυσο σύγχρονο σύστημα αξιών .Βλέπουμε ότι η αλλαγή θα γίνει μόνο με την πράξη .Θέλουμε να πάψουμε να στηρίζουμε το σύστημα ,και αντί αυτού να τροφοδοτήσουμε το όραμα μας για έναν καλύτερο κόσμο .Μια ομάδα αλληλέγγυων ανθρώπων που εργάζεται για την δημιουργία όλων των προϋποθέσεων αυτονομίας είναι ο σκοπός .Μια ομάδα που προάγει την ζωή ,τον σεβασμό , την δημιουργικότητα , την διαφορετικότητα , την υπεύθυνη ελευθερία .

1. Οι αξίες της ομάδας
Αγάπη, ευγένεια, σεβασμός, αλληλεγγύη, ισότητα, αρμονία, συνύπαρξη, οικολογία, διαφορετικότητα, αυτοδιαχείριση, υπευθυνότητα, ελευθερία. Το περιβάλλον στο οποίο ζούμε, η φύση, η μητέρα γη, αποτελείται από άπειρες δραστηριότητες και άπειρες μορφές ζωής. Δεν παύει όμως ποτέ να αποτελεί μια ενιαία οντότητα , ένα ζωντανό οργανισμό. Οι άπειρες μορφές ζωής συνδέονται-αλληλοεπηρεάζονται και συνυπάρχουν, εξελίσσονται. Κάθε δραστηριότητα στην οικοκοινότητα θα πρέπει να είναι αρμονική με το περιβάλλον και να το ενισχύει. Οποιαδήποτε δράση βλάπτει την φύση, απορρίπτεται.

2. Ενδιαφέροντα
Βιοδυναμική καλλιέργεια, διάσωση ντόπιων ποικιλιών φυτών, εναλλακτικές μορφές ενέργειας, βιοκλιματική αρχιτεκτονική τύπου cob, yurt και γεωδαισίας με οικολογικά υλικά, εναλλακτικές μορφές θεραπείας, μουσική, θεατρικά, ζωγραφική, αγγειοπλαστική, χειροτεχνίες, εκπαιδευτικά σεμινάρια, εθελοντισμός, κοινοβιακή ζωή, πνευματικότητα, ανακύκλωση, αναδασώσεις, βιώσιμη διαχείριση πόρων, οικολογική διατροφή , σεβασμό στο τοπίο, διάσωση και υποστήριξη άγριων ζώων .

3. Ελπίδα
Ελπίδα μας είναι να δούμε ανταπόκριση από ανθρώπους που διψάνε πραγματικά για αυτό το όνειρο και μαζί να ξεκινήσουμε στην δημιουργία. Ευελπιστούμε το χωριό να μπορέσει να ολοκληρωθεί μέχρι το 2014. Ελπίζουμε να έχουν γίνει μέχρι τότε άλλα 3-4 τέτοια χωριά στην χώρα και η οικοκοινότητα να πάρει μορφή κινήματος στην Ελλάδα και να μεταμορφώσει τον τόπο. Ελπίζουμε πάλι , αυτό να συμβεί σε όλο τον πλανήτη.

4. Θρησκευτικές και πολιτικές απόψεις
Η κοινότητα  σέβεται τα προσωπικά πιστεύω όλων, τη στιγμή που δεν καταπατάνε τα δικαιώματα και τα πιστεύω άλλων ανθρώπων.

5. Κριτήρια επιλογής του μέρους
Το οικολογικό χωριό θα εγκατασταθεί σε ορεινή, ημιορεινή περιοχή. Θα πρέπει να υπάρχει πλούσιο δάσος, κοντινό ποτάμι, όμορφη θέα και να είναι κάπως απόμακρο από την ανθρώπινη δραστηριότητα της σημερινής κοινωνίας. Βασικό κριτήριο επιλογής είναι η ¨καθαρότητα¨ του περιβάλλοντος. Η έκταση είτε θα παραχωρηθεί στην κοινότητα από ιδιώτη, σύλλογο ή δήμο, είτε θα μισθωθεί για τουλάχιστον 20 χρόνια, είτε θα αγοραστεί με την υποστήριξη χρηματοδότη ή οικονομική συμμετοχή των μελών.

6. Πληθυσμός
Ο ελάχιστος αριθμός ανθρώπων για μια βιώσιμη και ολοκληρωμένης διαχείρισης κοινότητα είναι περίπου στα 12 άτομα και ο μέγιστος στα 50. Αν υπάρχει μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων που επιθυμούν να ζήσουν σε μια οικοκοινότητα, θα έχουν όλη την υποστήριξη που θα μπορούσαν να έχουν από την κοινότητα μας για την δημιουργία μιας καινούριας κοινότητας σε κοντινή ή όχι περιοχή .

7. Ιδιοκτησιακό
Όλη η Γη και η κοινότητα ανήκει σε ένα Νομικό Πρόσωπο (σύλλογο ή μη κερδοσκοπικό οργανισμό ).
Μέλη του Νομικού Προσώπου είναι τα μέλη της κοινότητας.
Η κοινότητα δεν αναγνωρίζει ιδιοκτησία. Πιστεύει στην κοινοκτημοσύνη και θεωρεί πως όλα ανήκουν σε όλους. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν σέβεται την ανάγκη για προσωπικό χώρο και χρόνο Κάθε σπίτι ανήκει σε αυτούς που κατοικούν, συμμετέχουν και πρεσβεύουν τις αρχές της κοινότητας.Οι υπόλοιποι χώροι (εργαστήρια , αποθήκες , κουζίνα , θέατρο κ.τ.λ. )είναι κοινόχρηστοι.

8. Λήψη Αποφάσεων
Η κοινότητα έχει διαρκώς την ευθύνη να παίρνει αποφάσεις, να λύνει προβλήματα, να διαμορφώνει την καθημερινή πραγματικότητα που βιώνει .
Η λήψη γενικότερων αποφάσεων ακολουθεί την πλειοψηφική διαδικασία ύστερα από κυκλική συζήτηση με την καθοδήγηση συντονιστή της γενικής συνέλευσης .
Η απόφαση γίνεται αποδεκτή όταν υπάρχει πλειοψηφία 85% τουλάχιστον .
Για αποφάσεις σε συγκεκριμένους τομείς αναλαμβάνει αυτόνομα και με δική του πρωτοβουλία η κάθε μικρή ομάδα 3-6 μελών που έχει αναλάβει
συγκεκριμένους τομείς δραστηριότητας (π.χ. γεωργία , οργάνωση
σεμιναρίων εργαστήρια κ.τ.λ. ) , ενημερώνοντας το συντομότερο δυνατό
την γενική συνέλευση . Στις γενικές συνελεύσεις συμμετέχουν μόνο τα μέλη , και τα επανένταξη μέλη μετά την πάροδο 6 μηνών παραμονής .
Γενικότερα η διαχειριστική δομή της κοινότητας είναι ως εξής
1.Γενική συνέλευση και συντονιστής .
2.Ομάδα γενικότερης διαχείρισης και σχεδιασμού .
3.Γενικότερες επιμέρους ομάδες διαχείρισης ,αφιερωμένες σε κάθε τομέα .
Α)Επισκευές (κατασκευές , κτίρια , ενέργεια κ.τ.λ. )
Β)Αγροτικές δραστηριότητες
Γ)Καθαριότητα
Δ)Διατροφή
Ε) Επικοινωνιακή (επαφές , διαδίκτυο ,οργάνωση σεμιναρίων ,εκδηλώσεων κ.τ.λ.)

9. Εργασία και παραγωγές
Κάθε μέλος προσφέρει την εργασία του εθελοντικά και σύμφωνα με τις δυνατότητες του και στο αντικείμενο εξειδίκευσης του .
Υπάρχει δυνατότητα ύστερα από αίτημα μετακίνησης κάποιου
μέλους σε άλλον τομέα εργασίας , ακόμα και κυκλική εναλλαγή των
καθηκόντων ,ύστερα από απόφαση της γενικής συνέλευσης .Η διαδικασία μετατόπισης ευθυνών και εργασιών από μία ομάδα σε μία άλλη , πρέπει να γίνεται σιγά σιγά και σταδιακά , ώστε να μην διαταραχτεί η λειτουργία της κοινότητας .
Τα αγαθά που παράγονται ανήκουν σε όλους σύμφωνα με τις ανάγκες τους.

10. Οικονομική διαχείριση
Κάθε έσοδο κατατίθεται σε κοινό ταμείο προς κάλυψη αναγκών της κοινότητας ή κάποιου μέλους. Σημαντικό να διατίθεται κάποιο ευνόητο ποσό για κάλυψη κάποιον προσωπικών αναγκών των μελών. Η διαχείριση γίνεται από την γενική συνέλευση. Σε περίπτωση αποθεμάτων πέραν του αναγκαίου, μπορεί να προχωρήσουμε και σε προσφορές σε κάποιες αδύναμες κοινωνικές ομάδες ή να χρηματοδοτήσουμε οικολογικές και διαπαιδαγωγικές δραστηριότητες .
Τρόπος εισροής εσόδων
Πώληση παραγόμενων πρωτογενών προϊόντων
Πώληση μεταποιημένων προϊόντων
Πώληση χειροποίητων προϊόντων
Αγροτουριστικές δραστηριότητες
Οργάνωση σεμιναρίων και εκδηλώσεων .
Λειτουργία θεραπευτικού κέντρου

11. Νέα μέλη
Για να γίνει κάποιος νέο μέλος και να συμμετέχει στις γενικές συνελεύσεις θα πρέπει να εναρμονίζεται με τις αρχές της κοινότητας και τον τρόπο ζωής των μελών. Απαραίτητη η διαμονή στο χωριό για τουλάχιστον ένα χρόνο με δυνατότητα παράτασης του χρόνου κατά απόφασης της γενικής συνέλευσης. Δεν απαιτείται οικονομική συμμετοχή , αλλά συμβίωση .
Την τελική έγκριση αποφασίζει η γενική συνέλευση .

12. Επισκέπτες
Αίτηση για επίσκεψη στην κοινότητα μπορεί να κάνει κάποιος μέσο του διαδικτύου ή ταχυδρομικώς , συμπληρώνοντας την ειδική φόρμα συμμετοχής. Αυτή περιλαμβάνει μια σειρά ερωτήσεων, οι οποίες θα αξιολογηθούν από την επικοινωνιακή ομάδα της κοινότητας.Οι επισκέπτες φιλοξενούνται κατά τις δυνατότητες της κοινότητας κάθε εποχή στους ξενώνες φιλοξενίας ή σε κάποια σπίτια των κατοίκων κατόπιν προσωπικής επιλογής. Μπορούν να παραμείνουν για 7 ημέρες. Πιο μακροχρόνια διαμονή μπορεί να δοθεί, αν συντρέχουν σοβαροί λόγοι. Οι φιλοξενούμενοι μπορούν να έρθουν για να μας γνωρίσουν, να πάρουν μέρος σε ένα σεμινάριο ή γιορτή, να είναι εθελοντές, να είναι φίλοι των μελών, ή από περιέργεια .
Θα πρέπει είτε με προσφορά εργασίας, είτε με το ελάχιστο χρηματικό αντίτιμο των 20 e για κάθε μέρα, να μην επιβαρύνουν την κοινότητα με τα έξοδα διαμονής και διατροφής τους .
Ξεχωριστό τμήμα επισκεπτών είναι αυτοί που ανήκουν στο αγροτουριστικό τμήμα. Αυτό και γεωγραφικά βρίσκεται λίγο έξω από τα στενά όρια του χωριού. Εκεί επικρατεί οικονομικό μοντέλο επιχείρησης και τιμές αγοράς.

13. Κοινωνική δικτύωση. Όταν η κοινότητα αποκτήσει την αυτονομία της και λειτουργεί αρμονικά και δημιουργικά, θα ανοιχτεί προς τον έξω κόσμο, (και δεν μιλάω εδώ για άλλες κοινότητες και γενικότερα εναλλακτικούς ανθρώπους που είδη το κάνει όσο καλύτερα μπορεί) αλλά θα απευθυνθεί σε ομάδες ανθρώπων που χρειάζονται την στήριξη μας και την τεχνογνωσία μας (παιδιά, ανθρώπους που ζουν στην πόλη, άστεγους, φτωχές οικογένειες, μετανάστες κ.τ.λ.). Αυτό μπορεί να γίνει μέσα από οργάνωση σεμιναρίων, διακίνηση έντυπου υλικού, πολιτιστικές εκδηλώσεις, δημιουργία ψηφιακού χώρου-βάση δεδομένων για δικτύωση ομάδων και δράσεων, δωρεές και προσφορές αγαθών, εκπαιδευτικές εκδρομές και φιλοξενία .

14. Ενέργεια και μετακίνηση
Το χωριό θα καλύπτει το 100% των αναγκών του σε ενέργεια με εναλλακτικές μορφές. Αιολικές και υδροηλεκτρικές γεννήτριες, ηλιακή και αιολική ενέργεια, κινητήρα υδρογόνου και μαγνητικές γεννήτριες.
Η εσωτερική μετακίνηση των κατοίκων θα γίνεται με ποδήλατα, με προσαρμοσμένο καλάθι μεταφοράς πραγμάτων καθώς και με  άλογα και  κάρα. Η δε εξωτερική με αγροτικό και επιβατικό αυτοκίνητο και με 2 μικρά λεωφορεία. Αυτά θα έχουν προσαρμοσμένο κινητήρα ώστε να κινούνται με βιοκαύσιμα που η κοινότητα μπορεί να παράγει (αέριο-υδρογόνο-λάδι-οινόπνευμα-ηλεκτρισμό).

15. Ύδρευση - θέρμανση—αποχέτευση
Ένα δίκτυο θα μεταφέρει το φρέσκο ποταμίσιο νερό στην δεξαμενή ύδρευσης, όπου με ήπια επεξεργασία με φυσικά μέσα θα φιλτράρεται και θα τροφοδοτεί σπίτια και εργαστήρια. Παράλληλα ένα ανοιχτό κανάλι θα μεταφέρει σε μόνιμη ροή το νερό κυκλικά σε όλο το χωριό. Κάθε κτίριο έχει σύνδεση με τον κεντρικό λέβητα πάνελ που παρέχει θέρμανση και ζεστό νερό. Παράλληλα κάθε κτίριο έχει δυνατότητα αυτόνομης θέρμανσης με ξυλόσομπες και ζεστό νερό με θερμοσίφωνες ξύλου. Κάθε κτίριο έχει την δική του αποχέτευση.

16. Καταλύματα
Αρχικά και πριν να χτιστούν οι μόνιμες κατοικίες, τα μέλη θα μείνουν σε πρόχειρο καταυλισμό από σκηνές-Τίπι και τροχόσπιτα.
Οι μόνιμες κατοικίες που θα γίνουν πρέπει να είναι χτισμένες από οικολογικά υλικά
τύπου cob, yurt και γεωδαισίας, αξιοποιώντας στο μέγιστο τις αρχές της βιοκλιματικής.
Σε κάθε σπίτι θα μπορούν να κατοικήσουν από 2 έως 5 άτομα. Η επιφάνεια αυτών είναι από 50 έως 80 τετραγωνικά.Διαθέτουν αυτόνομη θέρμανση και ζεστό νερό, δύο ή τρία υπνοδωμάτια, ενιαία κουζίνα με καθιστικό, καθώς και μεγάλο εξωτερικό κήπο 100-200 τετραγωνικών. Θα χτιστούν 12 κατοικίες ικανές να φιλοξενήσουν 50 κάτοικους.

17. Εργαστήρια
Στο χωριό θα υπάρχουν τα εξής  εργαστήρια , κατασκευές cob και yurt .
Α) Μεταποίησης , επεξεργασίας και τυποποίησης τροφίμων, που θα αξιοποιούν την πρωτογενή αγροτική παραγωγή. Εδώ θα παρασκευάζονται και θα τυποποιούνται σάλτσες, γλυκά, κομπόστες, αποξηραμένα φρούτα και λαχανικά, παστέλια, γενικότερα τρόφιμα,αλλά και αφεψήματα, σαπούνια, κηραλοιφές και άλλα .
Β) Μηχανουργείο και ξυλουργείο. Εδώ θα κατασκευάζονται και θα επισκευάζονται εργαλεία και κατασκευές, χρηστικά αντικείμενα, μηχανήματα κ.τ.λ.
Γ)Εργαστήριο χειροτεχνίας και τέχνης.
Εδώ θα μπορούν οι καλλιτέχνες να δημιουργήσουν και να οργανώσουν και σχετικά σεμινάρια.

18. Κοινόχρηστοι χώροι
Α)Κουζίνα – χώρος εστίασης
Β)Πλυσταριό
Γ)Υπαίθριο θέατρο- χώρος δραστηριοτήτων
Δ)Ξενώνας φιλοξενίας
Ε) Θεραπευτικό κέντρο
ΣΤ)Εκπαιδευτικό κέντρο
Ζ)Γραφείο διαχείρισης και γραμματείας

19. Αποθήκες
Αποθήκες εγκαταστάσεων ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης
Αποθήκη εργαλείων
Αποθήκη ζωοτροφών
Αποθήκη τροφίμων

20. Στάβλοι
Στάβλος ζώων διαμορφωμένος έτσι ώστε κάθε είδος να έχει τον δικό του χώρο και να κάνει εύκολο το μάζεμα της κοπριάς.

21. Καλλιέργειες
Θα γίνουν οικολογικές καλλιέργειες ντόπιων ποικιλιών σε μεγάλη έκταση, ικανές να υπερκαλύψουν τις ανάγκες της κοινότητας και τα αποθέματα να μεταποιούνται και στη συνέχεια να προωθούνται προς πώληση ή προς προσφορά σε αδύναμες κοινωνικές ομάδες.
Ακόμα θα κατασκευαστεί θερμοκήπιο – φυτώριο 250 τετραγωνικών, ικανό να μας εφοδιάζει με τον απαραίτητο αριθμό φυτών και ποικιλιών που χρειαζόμαστε.
Πιο συγκεκριμένα οι καλλιέργειες θα είναι ως εξής
6 στρέμματα καλλιέργειας κηπευτικών
6 στρέμματα καλλιέργειας βοτάνων (ρίγανη, θυμάρι, θρούμπι, τσάι του βουνού, χαμομήλι, καλέντουλα, φασκόμηλο, λεβάντα, δυόσμο, μέντα, λεμονόχορτο, μέλισσα, βάλσαμο κ.τ.λ.)
10 στρέμματα καλλιέργειας σιτηρών (σιτάρι-κριθάρι)
2 στρέμματα καλλιέργειας φρουτόδεντρων (μηλιές, φιρικιές, αχλαδιές, δαμασκηνιές, μουσμουλιές, πορτοκαλιές, λεμονιές, κυδωνιές κ.τ.λ.)
2 στρέμματα καλλιέργειας σκληροκέλυφων (καρυδιές-καστανιές-αμυγδαλιές )
1 στρέμμα αμπέλι
½ στρέμμα ακτινίδια
½ στρέμμα μανιτάρια

22. Τράπεζα σπόρων.
Πρέπει να δημιουργηθεί ένας ειδικός χώρος όπου θα μπορεί να διατηρηθεί
όσο γίνεται καλύτερα η μεγαλύτερη δυνατή ποικιλία ντόπιων ποικιλιών
δέντρων-φυτών, άγριων φυτών και θάμνων. Εκτός του ότι θα εξασφαλίσουν την αυτονομία στην κοινότητα, παράλληλα θα μπορούν να συμβάλουν στην διάδοση και διατήρηση των ντόπιων αυτοχθόνων ποικιλιών προσφέροντας τις σε καλλιεργητές και ομάδες που επιθυμούν να τις καλλιεργήσουν. Παράλληλα θα μπορούσε η κοινότητα να προσφέρει ένα ολοκληρωμένο σύστημα οικολογικής καλλιέργειας.


23. Κτηνοτροφία
Γενικότερα τα πιο πολλά μέλη της κοινότητας είναι χορτοφάγοι. Αναπτύσσουμε μια περιορισμένη μονάδα κτηνοτροφίας αυτόχθονων ειδών για να έχουμε γάλα, αυγά και να μπορούμε να παράγουμε τυρί, βούτυρο, γιαούρτι, τραχανά κ.τ.λ., καθώς και για δημιουργία κομπόστ για λίπασμα στις καλλιέργειές μας,  ακόμα και παραγωγή μεθανίου ως ενεργειακή πηγή. Ακόμα κάποια άλογα και γαϊδούρια για εργασία στις καλλιέργειες και μεταφορά.
Πιο συγκεκριμένα
20 κότες, 4 χήνες, 4 πάπιες, 2 γαλοπούλες, 4 κατσίκες, 2 αγελάδες, 2 άλογα είδους Αραβάνι, 1 γαϊδούρι.
Ακόμα το χωριό θα έχει περίπου στα 50 μελίσσια για παραγωγή μελιού, γύρης, πρόπολης και φυσικού κεριού .


24. Προιόντα που μπορούν να παραχθούν
Α. Φρέσκα λαχανικά, φρούτα και καρπούς εποχής
Τομάτες, αγγούρια, μελιτζάνες, πιπεριές, κολοκυθάκια & κολοκύθες, φασολάκια, άνηθο, μαϊντανό, σέλινο, αντίδια, ραδίκια, μαρούλια, λάχανα, σπανάκια, σπαράγγια, πράσο, κουνουπίδια, καλαμπόκια, μπρόκολα, παντζάρια, πατάτες, ραπανάκια, καρότα, κρεμμύδια, σκόρδα, μανιτάρια, σύκα, μήλα, δαμάσκηνα, κυδώνια, ακτινίδια, μούσμουλα, μανταρίνια, πορτοκάλια, σταφύλια, φραγκοστάφυλα, βατόμουρα, μούρα, κάστανα, καρύδια, αμύγδαλα.
Β. Προϊόντα κτηνοτροφίας
Φρέσκα αυγά και γάλα, τυριά και βούτυρο .
Γ. Μεταποιημένα και τυποποιημένα προϊόντα
α) τρόφιμα (ελιές και ελαιόλαδο, διάφορα πατέ, σάλτσες τομάτας, διάφορα τουρσιά, συσκευασμένα έτοιμα φαγητά, κομπόστες, γλυκά κουταλιού, μαρμελάδες, επαλείματα, όσπρια, μούσλι, αρωματικά μείγματα βοτάνων, αλεύρι, ψωμί, μέλι, γύρη, βασιλικός πολτός, τραχανάς και κους-κούς, ζυμαρικά, τυριά ,κρίταμα, αποξηραμένα λαχανικά και φρούτα, καρύδια, κάστανα, αμύγδαλα και άλλα.
β) θεραπείας (κεραλοιφές, βάμματα, εκχυλίσματα και διάφορα αφεψήματα ( ρίγανη, θυμάρι, θρούμπι, μελισσοβότανο, βασιλικός, γαϊδουράγκαθο, δάφνη, τσάι του βουνού, κολλιτσίδα, μέντα, δυόσμο, βάλσαμο, καλέντουλα, λεμονόχορτο, φασκόμηλο, λουίζα, λεβάντα, εχινάτσεα, μολόχα, γλυκάνισο, μάραθο, καρπούς άγριας τριανταφυλλιάς, καρπούς βατομουριάς, ζαμπούκος, μαντζουράνα, τσουκνίδα, αλθαία, αγριμόνιο, κράταιγος, αχίλλεια και άλλα.
γ) καθαρισμού (σαπούνια, απορρυπαντικά, φυσικά καθαριστικά .)
Δ) Προϊόντα χειροτεχνίας και τέχνης
(Κοσμήματα από σπόρους ή άλλα φυσικά υλικά, χρηστικά αντικείμενα, κεράκια φυσικά, πίνακες ζωγραφικής, συνθέσεις, πήλινα αντικείμενα και άλλα ) .
Ε) Φυτωρίου ( φυτά και σπόρους ντόπιων αυτοχθόνων ποικιλιών φυτών-βοτάνων –θάμνων δέντρων και λουλουδιών ).
ΣΤ) Μηχανήματα τεχνολογίας μηχανουργείου
(Ανεμογεννήτριες, ηλιακοί συσσωρευτές, μαγνητικές ηλεκτρογεννήτριες  και διάφορα εργαλεία πατέντες που έχουν οικολογική φιλοσοφία και κάνουν την ζωή μας πιο εύκολη ).

25. Υπηρεσίες που μπορεί να προσφέρει η κοινότητα
Α. Αγροτουρισμός ( διαμονή, διατροφή, άλογα )
Β. Φυσική διαβίωση (επιβίωση στην άγρια φύση, άγρια τροφή, φωτιά, πρόχειρος καταυλισμός, ορειβασία )
Γ. Σεμινάρια - εκπαιδευτικό πρόγραμμα (τι είναι η κοινότητα , αυτοδιαχείριση , βιοδυναμική καλλιέργεια , ανακύκλωση , κομπόστ , πνευματιστικού περιεχομένου ,
Δ. Τεχνογνωσία ( μεταφορά τεχνογνωσίας σε όλους τους τομείς δραστηριότητας )
Ε. θεραπευτικό κέντρο αποκατάστασης (αποκατάσταση και θεραπεία στην υγεία , διατροφή , ψυχολογικά , σχέσεων , με ολιστικές εναλλακτικές μεθόδους θεραπείας ) .

26. Τρόπος και οργάνωση διάθεσης των προϊόντων
Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια ομάδα καταναλωτών σε όλη την Ελλάδα όπου θα μπορεί να κάνει μαζικές παραγγελίες ανά περιοχή, θα κάνει εύκολη την διάθεση των προϊόντων, θα παίρνει ποιοτικά οικολογικά αγαθά σε πολύ καλές τιμές, θα αποτελεί μέλος της συλλογικότητας ώστε να υπάρχει πλήρη απαλλαγή φ.π.α. και επίσης θα έχει μια δυνατή γέφυρα επικοινωνίας με την κοινότητα, συμμετέχοντας στις δραστηριότητες .
Ήδη υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός νοικοκυριών που ενδιαφέρονται, καθώς και ήδη υπάρχουσες ομάδες και κινήσεις.

27.  Ποικιλίες λουλουδιών, άγριων δέντρων και θάμνων που θέλουμε να αναπτύξουμε στο χωριό.
Αγριοκαστανιά, δρύς, έλατο, ευκάλυπτος, κυπαρίσσι, πλάτανος, πεύκος, κουμαριά, σφεντάμι, αγιόκλημα, αγριοπανσές, απήγανος, λαδανιά, λάπαθο, μαργαρίτα, μυρτιά, ύσσωπος, φλόμος , υοσκύαμος, σαμπούκος, γαρδένια, γιασεμί, ζίνια, καπουτσίνο, ηλίανθοι, ιπποφαές, κατιφές, κέδρος, άρκευθος, κράταιγος, κρόκος και άλλα πολλά.

27. Οικολογικές δραστηριότητες
Ανακύκλωση, ανανεώσιμες πηγές ενέργειες, αναδασώσεις, βιοκλιματικά κτίρια, οικολογικές καλλιέργειες, βιώσιμη διαχείριση πόρων, διάσωση ντόπιων ποικιλιών, οικολογική διατροφή
χρήση καθαριστικών και προϊόντων γενικότερα απαλλαγμένων από χημικές ουσίες και πρόσθετα, σεβασμό στο τοπίο, διάσωση και υποστήριξη άγριων ζώων.

http://kyttaronewearth.webs.com

Το μικρό αυτάρκες περιβόλι για τη διατροφή της παρέας

Ο μέσος όρος ανά άτομο είναι ανάλογος με το πόσο μας αρέσει το συγκεκριμένο λαχανικό σαν τροφή και αν χρειαζόμαστε να το αποθηκεύσουμε. Ο ακόλουθος ερασιτεχνικός οδηγός είναι μία πρόταση για φρέσκιες, υγιεινές «κηπευτικές» ανάγκες διατροφής, προσαρμοσμένες ανά άτομο…

Αγκινάρες
10-20 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένες καρδιές 12 μήνες +
Εάν έχετε άφθονο χώρο προτείνω περισσότερες και σε μόνιμη θέση, γιατί είναι πολυετής και η καλλιέργειά τους δεν χρειάζεται νερό, ούτε λιπάσματα και καλλιεργητικές φροντίδες, επιπλέον τα φύλλα τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν ζωοτροφή.

Αγγούρια
5-10 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένα τουρσί 12 μήνες +

Παντζάρια
20-50 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένα 12 μήνες +
Εάν έχετε άφθονο χώρο προτείνω περισσότερα, γιατί είναι άριστη τροφή και ο βολβός τους το χειμώνα διατηρείται με άμμο στο κελάρι μας.

Μπρόκολα
10-20 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένα 12 μήνες +

Καλαμπόκια γλυκά
15-40 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης ξηρά 12 μήνες +
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένα 12 μήνες +

Καρότα
50-100 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένα 12 μήνες +
Εάν έχετε άφθονο χώρο προτείνω περισσότερα, γιατί είναι άριστη τροφή και ο βολβός τους το χειμώνα διατηρείται με άμμο στο κελάρι μας

Κολοκύθια-Κολοκύθες
2-4 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένα 12 μήνες+
Διάρκεια αποθήκευσης οι κολοκύθες στο κελάρι 4-6 μήνες

Κουνουπίδια
5-10 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης τουρσί 12 μήνες

Κουκιά
15-30 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης ξηρά 12 μήνες+
Φυτέψτε περισσότερα αν θέλετε και να αποθηκεύσετε ξηρά. Τα προτιμώ από τα μπιζέλια γιατί είναι πιο ανθεκτικά σαν καλλιέργεια και πρώιμα μαγειρεύονται όπως και τα χλωρά φασολάκια.

Κρεμμύδια

50-100 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης ξηρά 8 μήνες
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένα 12 μήνες+
Για χλωρά και ξερά μαζί υπολογίστε περίπου τα διπλάσια

Λάχανα

5-10 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης φρέσκα 4 μήνες στους 0-5 βαθμούς

Μαϊντανός

5-10 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης ξηρός 12 μήνες
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένος 12 μήνες +

Μάραθος

2-5 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης ξηροί σπόροι 12 μήνες+
Εάν έχετε άφθονο χώρο προτείνω περισσότερα και σε μόνιμη θέση, γιατί είναι πολυετή και η καλλιέργειά τους δεν χρειάζεται νερό, ούτε λιπάσματα και καλλιεργητικές φροντίδες.
Έχει και φαρμακευτικές ιδιότητες, προσελκύει τα ωφέλιμα έντομα στο χωράφι, για να μη πω για τα υπέροχα μαραθοπιτάκια…

Μαρούλια
15-20 φυτά ανά άτομο

Ντομάτες
5-10 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένες 12 μήνες+
Φυτέψτε περισσότερες αν θέλετε να κάνετε πάστα. Οι άγουρες πράσινες που δεν προλαβαίνουν να ωριμάσουν γίνονται τηγανιτές ή τουρσί.

Μελιτζάνες
5-10 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης 0-12 βαθμούς Κελσίου περίπου 6 μήνες
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένες, τουρσί 12 μήνες+

Μπιζέλια
25-50 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης ξηρά 12 μήνες+
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένα 12 μήνες+

Πατάτες
15-30 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης στο κελάρι 4-5 μήνες

Πιπεριές
5-10 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένες, τουρσί 12 μήνες+

Πιπεριές καυτερές καγιέν
1-2 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης ξηρές 12 μήνες+
Εάν έχετε άφθονο χώρο προτείνω περισσότερες, γιατί είναι χρήσιμο φάρμακο σε ανθρώπους και φυτά.

Σπανάκια
10-20 φυτά ανά άτομο-Φυτέψετε παραπάνω αν φτιάχνεται σπανακόπιτες…
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένα 12 μήνες+

Σέσκλα
10-20 φυτά ανά άτομο
Εάν έχετε άφθονο χώρο προτείνω περισσότερα (υπάρχουν και πολύχρωμα…) και σε μόνιμη θέση, γιατί είναι πολυετής και η καλλιέργειά τους δεν χρειάζεται νερό, ούτε λιπάσματα και καλλιεργητικές φροντίδες, ούτε σπαρσίματα, σκαψίματα κάθε χρονιά όπως το σπανάκι… Το βρίσκω και πιο ανθεκτικό στο καιρό και στις ασθένειες και πιο γλυκό στη γεύση…

Σέλινα
5-10 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης κονσερβοποιημένα 12 μήνες +

Σκόρδα
20-50 φυτά ανά άτομο
Διάρκεια αποθήκευσης ξηρά 8 μήνες
Εάν έχετε άφθονο χώρο προτείνω περισσότερα, γιατί είναι άριστη τροφή και αντιμικροβιακό φάρμακο σε ανθρώπους και φυτά.

- See more at: http://www.ftiaxno.gr/2011/10/blog-post_11.html#sthash.XzTVr8l3.dpuf

ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΡΑΠΕΖΙ : ΓΕΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΥΝ ΣΗΜΕΡΑ…!

Αρχαιοελληνικό τραπέζι. ΤΙ ΕΤΡΩΓΑΝ πρωί -μεσημέρι- βράδυ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ.ΓΕΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΥΝ ΣΗΜΕΡΑ…!

Τί πιο χαριτωμένη εγώ ζωή δεν ξέρω κι’ άλλη, παρ’ όταν όλος ο λαός τριγύρω αναγαλλιάζη, και στα παλάτια οι σύδειπνοι αράδα καθισμένοι ακούνε τον τραγουδιστή, με τα τραπέζια ομπρός τους, γεμάτα κρέας και ψωμί, κι ο κεραστής σαν παίρνη απ’ το κροντήρι το κρασί και χύνη στα ποτήρια. Στον κόσμο τ’ ομορφότερο λογιάζω αυτό πως είναι.
Ομήρου Οδύσσεια (Μετάφραση Αργ. Εφταλιώτη)
«Αρχή και ρίζα παντός αγαθού η της γαστρός ηδονή» (Επίκουρος 341-270 π.Χ.)

Τίποτα σε σχέση με τη διατροφή και το τελετουργικό της στην αρχαία Ελλάδα δεν είναι τυχαίο, όλα έκρυβαν μια λογική αιτία, μια μικρή σοφία… Το φαγητό δεν ήταν μια γρήγορη στιγμή μέσα στην ημέρα, μια υποχρέωση, αλλά τμήμα του ίδιου του πολιτισμού με όλες τις διαφοροποιήσεις που μπορεί να έχει αυτό.
Ήταν τμήμα της θρησκείας, της λατρείας, της επικοινωνίας, της φιλοσοφίας, της ιατρικής, της θεραπείας και άλλων εκφάνσεων της ανθρώπινης συνείδησης, ακόμα και αυτού του ίδιου του ανθρώπινου πνεύματος.
Αν και το φαγητό άλλαζε από τόπο σε τόπο, από χρονική περίοδο σε χρονική περίοδο και ήταν διαφορετικό από μια κοινωνική τάξη σε μια άλλη (ναι υπήρχαν και τότε τέτοιες) η τελετουργία στο φαγητό, οι συνήθειες και η πνευματικότητα που πολλές φορές υπήρχε ακόμα και σε αυτήν την ευτελή ανάγκη, κάνουν τη μελέτη της αρχαίας ελληνικής διατροφής μια ευχάριστη και χρήσιμη περιπέτεια.
Αν και η φτώχεια ήταν πολλές φορές συχνός σύντροφος στις αρχαίες ελληνικές πόλεις, η αρχαία ελληνική γαστρονομία είναι εξαιρετικά πλούσια. Πλούσια σε υλικά, σε τρόπους μαγειρέματος, σε συνδυασμό υλικών, αλλά κυρίως πλούσια σε πολιτισμό. Πολλές διατροφικές συνήθειες έχουν «ξεμείνει» και υπάρχουν ακόμα και σήμερα στην ελληνική επικράτεια, προκαλώντας ιδιαίτερη συγκίνηση σε όποιον το ανακαλύπτει.
Διατροφικές συνήθειες
Οι αρχαίοι μας πρόγονοι ήταν λιτοί στη διατροφή τους όπως και σε όλα. Εκτός από τις εξαιρετικές περιπτώσεις ή τους πολύ πλούσιους, η λιτότητα ήταν εκείνη που χαρακτήριζε τη διατροφή τους. Στη βάση αυτής της διατροφής συναντάμε την τριάδα: λάδι, σιτάρι, κρασί.
Παραδοσιακά σχεδόν σε όλη την αρχαιότητα, τα φαγητά τα μαγείρευαν οι γυναίκες με τη βοήθεια των δούλων σε ειδικούς χώρους, αποκλειστικά στις αυλές και στον κήπο και ποτέ μέσα στο σπίτι (σε πολλά μέρη της Ελλάδα μέχρι πρόσφατα ο χώρος της κουζίνας βρισκόταν έξω από το κύριο κτίσμα του σπιτιού). Τα ψώνια στην αγορά αντίθετα τα αναλάμβαναν αποκλειστικά οι άντρες. Η αγορά κατά την κλασική εποχή ήταν και τόπος συνάντησης, επικοινωνίας και διάδοσης των νέων.
Στην κλασσική Ελλάδα, οι Έλληνες έτρωγαν δυο γεύματα την ημέρα σε αντίθεση με την προκλασσική όπου έτρωγαν τρία. Γύρω στον 4ο π.Χ. αιώνα εμφανίστηκαν και οι πρώτοι επαγγελματίες μάγειροι και ζαχαροπλάστες, πολλοί από τους οποίους έγιναν διάσημοι για τις αποδόσεις τους. Στην Αθήνα της κλασσικής εποχής, όταν κάποιος πολίτης ήθελε να διοργανώσει μια γιορτή ή ένα συμπόσιο έβρισκε στην αγορά τους μαγείρους. Συχνά και οι ίδιοι οι μάγειροι περνούσαν έξω από τα πλούσια σπίτια διαλαλώντας την τέχνη τους, έτοιμοι να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους.
Οι γυναίκες (εκτός από τις εταίρες, τις αυλητρίδες, τις χορεύτριες κ.α.) δεν εμφανίζονταν στα συμπόσια, όπως και γενικά δεν παρουσιάζονταν ποτέ μπροστά στους ξένους επισκέπτες. Ο ανδρών ήταν η τραπεζαρία, ένας χώρος με ανάκλιντρα και τραπέζια όπου οι άντρες έτρωγαν, συνομιλούσαν και φιλοσοφούσαν, χώρος όπου οι γυναίκες δεν επιτρεπόταν να βρίσκονταν όταν ήταν οι άντρες εκεί. Κατά πάσα πιθανότητα και στις οικογενειακές γιορτές άντρες και γυναίκες έτρωγαν ξεχωριστά. Μάλλον οι άντρες πρώτα και οι γυναίκες κατόπιν. Οι αρχαίοι Έλληνες έτρωγαν καθιστοί (κυρίως στους ομηρικούς χρόνους) ή ημιξαπλωμένοι στα ανάκλιντρα.
Δεν χρησιμοποιούσαν πιρούνια και σπάνια χρησιμοποιούσαν μαχαίρια. Έτρωγαν κυρίως με τα χέρια ή με ένα κομμάτι από την κόρα του ψωμιού. Όταν χρειαζόταν χρησιμοποιούσαν κουτάλι, τη μόστρα ή γλώσσα. Η λιτότητα που χαρακτήριζε τον τρόπο ζωής και σκέψης των αρχαίων δεν θα μπορούσε να λείπει από τη διατροφή τους. Δεν γνώριζαν το ρύζι, τη ζάχαρη, τις ντομάτες, το καλαμπόκι, τον καφέ, τα πορτοκάλια, τα λεμόνια, ακόμα και το ούζο (αγνοούσαν τον τρόπο της απόσταξης).
Τα γεύματα
Ο Ρομπέρ Φλασελιέρ στο «Ο δημόσιος και ο ιδιωτικός βίος των αρχαίων Ελλήνων» μας περιγράφει μια τυπική μέρα της ζωής ενός πολίτη της αρχαίας Αθήνας. Η περιγραφή αρχίζει με την ανατολή του ήλιου όπου ο Αθηναίος πολίτης, πριν βγει από το σπίτι του, έτρωγε κάτι λιτό. Αυτό ήταν το ακράτισμα και συνήθως αποτελείτο από λίγο κριθαρένιο ψωμί («μάζα» από κριθάρι για το λαό, «άρτο» από σιτάρι για τους πλούσιους) βουτηγμένο σε ανέρωτο κρασί (άκρατος οίνος). Άλλες συνηθισμένες πρωινές τροφές ήταν τα ξερά σύκα, τα αμύγδαλα, τα καρύδια και άλλοι ξηροί καρποί. Καμιά φορά το πρώτο γεύμα της ημέρας συμπληρωνόταν με μια κούπα από κυκεώνα, το διάσημο αρχαίο ελληνικό ποτό, που ήταν φτιαγμένο κυρίως από νερό, κριθάρι και βότανα. Ο κυκεώνας χρησιμοποιούνταν και στα Ελευσίνια μυστήρια και ήταν αγαπημένο ποτό των Ελλήνων αγροτών. Οι αριστοκράτες της εποχής τον απέφευγαν.

Κατά το μεσημέρι ή προς το απόγευμα, ο Αθηναίος της μεσαίας τάξης έπαιρνε ένα απλό γεύμα, στα γρήγορα, το άριστον. Κάποιοι ξαναέτρωγαν κάτι το βράδυ, το εσπέρισμα, αλλά το κυρίως και μεγαλύτερο γεύμα ήταν το δείπνο και το έπαιρναν κανονικά στο τέλος της ημέρας μόλις νύχτωνε. Το δείπνο ή συμπόσιο, τελείωνε με τραγήματα (επιδόρπια), φρούτα νωπά ή ξηρά, ως επί το πλείστον σύκα, καρύδια και σταφύλια ή γλυκά με μέλι.
Οι αρχαίοι Έλληνες δεν έτρωγαν ποτέ μόνοι τους. Κάτι τέτοιο, τόσο κοινό στην εποχή μας, το θεωρούσαν δυστυχία. Πίστευαν ότι έτσι δεν γευμάτιζαν, αλλά ότι απλώς γέμιζαν το στομάχι τους. Το φαγητό με παρέα είναι μια από τις πιο ενδιαφέρουσες παραμέτρους στις διατροφικές συνήθειες των αρχαίων Ελλήνων και σπουδαίου δείγμα του πολιτισμού τους.

Δείπνα και Συμπόσια
Συμπόσιο σημαίνει κατανάλωση κρασιού με παρέα. Το συμπόσιο αποτελούνταν από δυο μέρη, τον δείπνον και τον πότον. Αρχικά, όλοι έπιναν το πρόπωμα που ήταν κρασί με μέλι και ανθόνερο. Στη συνέχεια, το δείπνο συνόδευαν σπονδές προς τιμήν κυρίως του Διόνυσου. Αυτή ήταν η φάση του φαγητού, που όμως συνήθως δεν διαρκούσε πολύ. Στο δείπνο, οι συνδαιτυμόνες έτρωγαν ψάρια, πουλερικά, κυνήγι, χορταρικά κ.α. Το κρασί σε αυτή τη φάση ήταν ανέρωτο. Συνήθως οι συμμετέχοντες ήταν ξαπλωμένοι σε αναπαυτικά ντιβάνια ανά δύο ή τρεις. Μπορούσαν όμως να τρώνε και καθιστοί. Μετά το δείπνο, οι συνδαιτυμόνες έπλεναν τα χέρια τους ή όλο τους το σώμα και ακολουθούσε το κυρίως συμπόσιο. Το πέρασμα από το δείπνο στο κυρίως συμπόσιο συνοδευόταν από μια σπονδή και έναν παιάνα. Ανάλογα με το σπίτι και τη συντροφιά, υπήρχαν και λιβανωτά που έκαιγαν στο χώρο. Οι συνδαιτυμόνες στέφονταν με στεφάνια από φύλλα ή λουλούδια και αλείφονταν με μύρα. Ο κανόνας ήταν οι συμμετέχοντες να μην είναι πολλοί, ώστε να μπορεί ο οικοδεσπότης να μιλάει με όλους. Ο σκοπός των συμποσίων δεν ήταν το φαγητό, αλλά η κατανάλωση κρασιού, η συναναστροφή, η διασκέδαση, η φιλοσοφία μεταξύ των αντρών. Το φαγητό δεν ήταν το κεντρικό θέμα των συμποσίων, αλλά μάλλον το ευχάριστο και απαραίτητο φόντο. Πολλές φορές οι τροφές ήταν σε μεγάλη αφθονία, ανάλογα με την κοινωνική τάξη του οικοδεσπότη. Σε αυτό το δεύτερο και κύριο μέρος του συμποσίου το κρασί ήταν νερωμένο (κράμα). Οι τροφές ήταν τα τραγήματα ή τρωγάλια κάτι σαν τα σημερινά επιδόρπια που συνόδευαν τις ώρες της οινοποσίας, της φιλοσοφίας και της διασκέδασης. Τα τραγήματα αποτελούνταν συνήθως από νωπούς ξηρούς καρπούς, αλατισμένα αμύγδαλα, τυρί, σκόρδα, κρεμμύδια και γλυκές και αλμυρές πίτες, τις οποίες έφτιαχναν με μέλι, τυρί και λάδι. Επίσης, ένα πολύ αγαπητό επιδόρπιο ήταν ομυττωτός, μια πίτα με τυρί, μέλι και σκόρδα («Η χρυσή διατροφή των αρχαίων Ολυμπιονικών», Λένα Τερκεσίδου).

Τα συμπόσια πολλές φορές συνόδευαν μουσικοί, αυλητές, κιθαριστές, χορεύτριες και άλλοι. Απαγγέλλονταν στίχοι ή σκόλια (τραγούδια του κρασιού), οι άντρες επιδίδονταν σε αγώνες, έπαιζαν παιχνίδια κτλ. Το κρασί έφερνε τη χαλάρωση των αναστολών και οι ερωτικές περιπτύξεις πολλές φορές δεν έλειπαν. Παρόλα αυτά τα συμπόσια είχαν τους δικούς τους νόμους και κανόνες και η μέθη κατά κύριο λόγο δεν ήταν αποδεκτή. Κάθε καλεσμένος μπορούσε να φέρει στο συμπόσιο όποιον ήθελε. Υπήρχαν και κάποιοι που πήγαιναν στα συμπόσια ακάλεστοι, ήταν οι λεγόμενοι παράσιτοι των συμποσίων. Αυτοί συνήθως ήταν δεινοί κόλακες, αλλά και διασκεδαστές της παρέας. Το συμπόσιο μπορούσε να διαρκέσει έως τις πρώτες πρωινές ώρες. Τα συμπόσια δεν ήταν όλα ίδια, διέφεραν ανάλογα με την κοινωνική τάξη, αλλά και το πνευματικό επίπεδο των συμμετεχόντων και του οικοδεσπότη. Ο Πλάτων είχε τις ενστάσεις του γενικά σε σχέση με τα συμπόσια και θεωρούσε ότι οι πνευματικοί άνθρωποι δεν χρειαζόντουσαν σε αυτά χορεύτριες, αυλητρίδες και κιθαριστές. Αυτά πίστευε ότι είναι για τα ακαλλιέργητα άτομα που δεν μπορούν να κρατήσουν το ενδιαφέρον των συμποτών τους με πιο σοβαρές ενασχολήσεις. Αν και αυτή έχει θεωρηθεί μια ελιτίστικη άποψη της εποχής, αποτελεί ένα στοιχείο που αποδεικνύει το πόσο διέφεραν τα συμπόσια μεταξύ τους.

Τα εδώδιμα υλικά των θυσιών
Με τις θυσίες οι άνθρωποι εξευμενίζουν τους θεούς, ζητούν «χάρες» από αυτούς, τους ευχαριστούν για την ευλογία τους και προσπαθούν να διατηρήσουν μια αρμονική σχέση μαζί τους. Οι θυσίες στους θεούς ήταν πολύ σημαντικές για τους αρχαίους Έλληνες, όπως και για όλους τους αρχαίους λαούς. Η θυσία μπορεί να είναι αιματηρή, αλλά και αναίμακτη και να περιλαμβάνει προσφορές βρώσιμων ή άλλων αγαθών. Οι σπονδές περιλάμβαναν νερό, κρασί, γάλα μέλι, φυτικά ή ζωικά έλαια. Κάποιες φορές χρησιμοποιούνται λουλούδια, χόρτα, σπόροι και καρποί. Στις ζωοθυσίες αναφέρεται η προσφορά οικιακών ζώων, όπως κόκορας, αρνί, κατσίκι, κριάρι, αλλά και άλογο. Ο Γ. Α. Ρηγάτος αναφέρει στο «Η διατροφική παράδοση στην Ελλάδα» ότι στη Δήμητρα π.χ. θυσιαζόταν μια έγκυος γουρούνα, στην Εκάτη σκύλος κτλ. Συνήθως επέλεγαν προς θυσία ζώα με μαύρο χρώμα για τις χθόνιες θεότητες.
Ιδιαίτερος τύπος θυσίας είναι η εκατόμβη. Κυριολεκτικά σημαίνει σφαγή εκατό βοδιών. Αναφέρεται ότι τέτοια θυσία έκανε ο Κόνων όταν τέλειωσε την ανοικοδόμηση των τειχών της Αθήνας. Οι θυσίες είχαν τα τελετουργικά τους που κάποιες φορές διαφέρουν από θεό σε θεό. Οι αρχαίοι θυσίαζαν ένα κομμάτι του ζώου στο θεό και το υπόλοιπο έτρωγαν αυτοί και οι οικείοι τους. Πολλές φορές το κρέας των θυσιών μοιραζόταν όλη η πόλη. Η λέξη εστιατόριο στην αρχαιότητα ήταν το δωμάτιο κοντά στο βωμό, όπου έτρωγαν όσοι είχαν τελέσει τη θυσία. Πολλές φορές ήταν μια ευκαιρία για τους κατοίκους των πόλεων να εξασφαλίσουν γεύματα πλούσια με κρέατα άριστης ποιότητας, σε εποχές που αυτά δεν ήταν εξασφαλισμένα για τα πλατιά στρώματα του πληθυσμού μιας πόλης. Τα μέρη που έμεναν μετά τη θυσία ήταν τα περιβόητα ειδωλόθυτα (Γ. Α. Ρηγάτος, «Η διατροφική παράδοση στην Ελλάδα»). Οι θυσίες των φτωχών ήταν περισσότερο αναίμακτες για ευνόητους λόγους.
Και ταξικές διαφορές στη διατροφή
Στο «Σειρήνια Δείπνα», ο Andrew Dalby μας λέει ότι η δίαιτα των φτωχών, αλλά όχι εντελώς άπορων Ελλήνων συνίστατο κυρίως από δημητριακά συνοδεύομενα από κάποια εδέσματα, ακριβώς όπως και των πλουσιότερων. Στην περίπτωση των φτωχών υπήρχε μία μόνο διαφορά, ότι τα εδέσματα αυτά ήταν αρκετά περιορισμένα: συνήθως επρόκειτω για πράσινα λαχανικά και ρίζες. Η μετακίνηση από το όριο της φτώχιας, μας λέει ο Dalby, στην ένδεια σημαδεύεται από δύο ορόσημα. Το ένα είναι η αδυναμία να αγοράσει κανείς δημητριακά και το δεύτερο η απόλυτη εξάρτησή του από την τροφή που συλλέγεται σε άγρια μορφή. Από την άλλη πλευρά όσο αυξανόταν ο πλούτος τόσο αυξανόταν και η κατανάλωση κρέατος. Το ψάρι ήταν μια πιο προσιτή πολυτέλεια στα ευρύτερα στρώματα των περισσότερων ελληνικών πόλεων. Από τη μια έχουμε περιγραφές για πολυτελή γεύματα και συμπόσια, όπου πλεόναζαν τα αρνιά, τα μοσχάρια, τα γουρουνόπουλα, τα χέλια, τα ψάρια, τα γλυκίσματα, οι πίτες και από την άλλη περιγραφές για εντελώς λιτές διατροφές που περιοριζόντουσαν στα λαχανικά, τα όσπρια και το ψωμί.
Σπαρτιατική διατροφή
Η διατροφή των αρχαίων Σπαρτιατών διέφερε από αυτή των Αθηναίων. Η λιτότητα και η αυστηρότητα της διατροφής τους ήταν εντυπωσιακή. Ο Σπαρτιάτης με διογκωμένο στομάχι ήταν ανυπόληπτος. Οι άνδρες Σπαρτιάτες (όπως και οι Κρήτες) έτρωγαν πάντα σε ομαδικά γεύματα, τα συσσίτια, που θεσμοθέτησε ο Λυκούργος. Οι γυναίκες δειπνούσαν στα σπίτια τους. Στα συσσίτια έτρωγαν λαγάνες, χοιρινό βραστό κρέας ως προσφάι και φυσικά μέλανα ζωμό. Η μέθη απαγορευόταν. Στο τέλος προσφέρονταν τα έπακλα, δηλαδή φάσσες, χήνες, τρυγόνια, κοτσύφια, τσίχλες, λαγοί, αρνιά, κατσίκια, τα οποία πρόσφεραν διακεκριμένοι πολίτες. Τα ονόματά τους ανακοινώνονταν μετά το γεύμα από τους μάγειρες.
Ο μέλανας ζωμός ήταν ένα είδος ραγού, που παρασκευαζόταν από χοιρινό κρέας, αίμα, ξίδι και αλάτι. Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι δεν μπορούσε ο καθένας πιει μέλανα ζωμό. Ο Διόνυσος, τύραννος των Συρακουσών όταν προσπάθησε να τον δοκιμάσει τον έφτυσε στην πρώτη γουλιά. Ο Σπαρτιάτης μάγειράς του τότε του είπε: «Βασιλιά μου, για να δοκιμάσεις αυτό το φαγητό πρέπει να κάνεις σπαρτιάτικη γυμναστική και να κολυμπήσεις στον Ευρώτα» («Η χρυσή διατροφή των αρχαίων Ολυμπιονικών», Λένα Τερκεσίδου).

Ο Ιπποκράτης και η διατροφή
Είναι δύσκολο να μιλήσεις για την αρχαία ελληνική διατροφή και να μην αναφερθείς στον Ιπποκράτη. Ο συσχετισμός τροφής, υγείας και ασθένειας είναι βασικός στον πατέρα της ιατρικής που έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής με τη διάσημη φράση: «το φάρμακό σου η τροφή σου και η τροφή σου το φάρμακό σου». Ο γιατρός Ιπποκράτης ήταν ένας μελετητής της φύσης, θεωρούσε ότι η φύση που δημιούργησε την αρρώστια, η ίδια μπορεί να θεραπεύσει και έδινε μεγάλη σημασία στην αυτοθεραπεία. Σε ορισμένες παθήσεις ο Ιπποκράτης συστήνει δίαιτα και σε άλλες τέλεια αποχή από την τροφή. Ο γιατρός είναι ουσιαστικά ένας βοηθός της φύσης για τον Ιπποκράτη. Επίσης, ενδεχομένως είναι δική του η άποψη ότι αν το σώμα δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα στην αφομοίωση των τροφών, δεν υπάρχει κίνδυνος να προκληθεί κάποια ασθένεια. Η τροφή και η δίαιτα (η διατροφή) είναι ουσιώδης για την καλή υγεία, αλλά και τη θεραπεία και αυτό είναι κάτι που διαπνέει το έργο του Ιπποκράτη και όλη την ιπποκρατική σχολή. Επίσης, ο μεγάλος αυτός γιατρός θεωρούσε ότι όποιος μπορεί να δημιουργεί στον οργανισμό του ανθρώπου τα αντίθετα ξηρό και υγρό ή ψυχρό και θερμό με τη σωστή διατροφή, αυτός θα μπορούσε να θεραπεύσει και αυτή την αρρώστια, αρκεί να διακρίνει την κατάλληλη στιγμή που κάτι ωφελεί (Δαμιανός Τσεκουράκης, «Η δίαιτα στον Ιπποκράτη»). Οι μάγειρες θα πρέπει να έχουν τις απαραίτητες γνώσεις, να είναι και λίγο «γιατροί» δηλαδή. Φυσικά, ο Ιπποκράτης δεν είναι ο μόνος γιατρός της αρχαιότητας που σύνδεσε την υγεία με τη διατροφή. Ο Πολύβος (της Ιπποκρατικής σχολής και αυτός) αναφέρει ότι όλες οι αρρώστιες προκαλούνται άλλες από τις τροφές και άλλες από τον αέρα που αναπνέουμε για να ζήσουμε.

Αρχαιοελληνικό τραπέζι
Η κατανάλωση κρέατος και θαλασσινών σχετιζόταν με την οικονομική κατάσταση της οικογένειας, αλλά και με το αν κατοικούσε στην πόλη, στην ύπαιθρο ή κοντά στη θάλασσα. Οι Έλληνες κατανάλωναν ιδιαιτέρως και τα γαλακτοκομικά και κυρίως το τυρί. Αν και το βούτυρο ήταν γνωστό, έχανε σε προτιμήσεις σε σχέση με το ελαιόλαδο. Το φαγητό συνόδευε κρασί αναμεμειγμένο με νερό. Πληροφορίες για τις διατροφικές συνήθειες των αρχαίων Ελλήνων παρέχουν τόσο οι γραπτές μαρτυρίες όσο και διάφορες καλλιτεχνικές απεικονίσεις. Ο Όμηρος, οι κωμωδίες του Αριστοφάνη, το έργο του γραμματικού Αθήναιου, (με το διάσημο έργο «Δειπνοσοφιστές») κ.α. από τη μία πλευρά και οι απεικονίσεις στα κεραμικά αγγεία, στα αγαλματίδια κτλ. μας δίνουν αρκετές πληροφορίες για τις συνήθεις και τα είδη φαγητού που κατανάλωναν οι πρόγονοί μας. 

Δημητριακά – Ψωμί
Τα δημητριακά αποτελούσαν τη βάση της διατροφής για τους αρχαίους. Τα κυριότερα ήταν το σιτάρι (πύρος) και το κριθάρι. Η Αττική είχε μικρή όμως παραγωγή τόσο σε σιτάρι όσο και σε κριθάρι. Οι Αθηναίοι ήταν πολύ συχνά  αναγκασμένοι να εισάγουν σιτάρι όσο και κριθάρι. Το κριθάρι αποτελούσε τη βάση της διατροφής για τους Αθηναίους με χαμηλά εισοδήματα και τους δούλους.

Οι αρχαίοι Έλληνες λάτρευαν το ψωμί και γι αυτό είχαν πολλά είδη. Το πιο διαδεδομένο και φθηνό είδος ψωμιού ήταν η μάζα. Το παρασκεύαζαν, ζυμώνοντας κριθαρένιο αλεύρι με νερό ή υδρόμελι ή ακόμα με νερό και κρασί, με λάδι και οξύμελι. Το ψωμί από σιτάρι προοριζόταν για τους πιο εύπορους και είχε στρογγυλό σχήμα. Στο ψωμί έμπαιναν και καρυκεύματα, όπως μάραθος, δυόσμος, μέντα κ.α. Ανάλογα με το καρύκευμα έπαιρνε και διαφορετικά ονόματα. Επίσης, πρόσθεταν και τυρί και έφτιαχναν τον τυρώντα. Άλλα ψωμιά ήταν ο ζυμίτης άρτος, ο χονδρίτης, ο συγκομιστός, εντίτης ή λευκιθίτης. Ανάλογα με τον τρόπο ψησίματος ή το σχήμα άλλαζε και η ονομασία του ψωμιού. Το φουρνιστό ψωμί ήταν ο ιπνίτης, το ψωμί φόρμας που ψηνόταν σε πήλινα σκεύη λεγόταν κλιβανίτης. Το ψωμί που ψηνόταν στη χόβολη ονομαζόταν σποδίτης, ενώ τα ψωμάκια και οι τηγανίτες ονομάζονταν εσχαρίται και τηγανίται («Σειρήνεια δείπνα», Andrew Dalby). Η κάθε οικογένεια έψηνε το ψωμί της στο σπίτι. Υπήρχαν φούρνοι που μπορούσες να αγοράσεις ψωμί και γλυκά, αλλά αυτοί ήταν για τους εύπορους.

Πλακούντες
Πολύ διαδεδομένοι στην αρχαία Ελλάδα ήταν και οι πλακούντες, ένα είδος πίτας. Τους παρασκεύαζαν όπως το ψωμί προσθέτοντας γάλα, τυρί, αυγά, λάδι, βούτυρο, άνηθο, μάραθο, κύμινο, σινάπι, πιπέρι, μέλι, φουντούκια, αμύγδαλα, σταφίδες. Μετά το ψήσιμο οι πλακούντες μπορεί να περιχύνονται με μέλι, συνήθεια που έχει διατηρηθεί μέχρι και στις μέρες μας σε διάφορα γλυκίσματα. Η Αθήνα ήταν ιδιαίτερα φημισμένη για τους πλακούντες της.
Κυκεώνας
Ο κυκεώνας ήταν ένα μείγμα κριθαριού με νερό και διάφορα αρωματικά φυτά όπως φλισκούνι, μέντα, θυμάρι. Πολλές φορές ο κυκεώνας ήταν κριθάλευρο με νερό, κρασί ή γάλα. Σε αυτό πρόσθεταν μέλι, τριμμένο τυρί, αλάτι ή χόρτα. Σε κάποιες περιπτώσεις, κυρίως στις χαμηλές κοινωνικές τάξεις μπορούσε να αντικαταστήσει το φαγητό.

Ελιά και Ελαιόλαδο
Η κατανάλωση ελιάς και ελαιολάδου ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στην αρχαία Ελλάδα, συνυφασμένη με τα ήθη και τα έθιμα σε όλη την επικράτεια. Στην Αθήνα, η ελιά ήταν ιερό δέντρο, με νόμους που αυστηρά προάσπιζαν την προστασία του. Μάλιστα, η Αττική ήταν αυτάρκης και εξαγωγέας ελιάς και ελαιόλαδου. Οι ψευδόστομοι αμφορείς χρησίμευαν για την αποθήκευση λαδιού. Οι θεραπευτικές ιδιότητες του ελαιόλαδου ήταν γνωστές ήδη από την αρχαιότητα. Ο Ιπποκράτης αναφέρει 60 φαρμακευτικές χρήσεις του. Χρησιμοποιήθηκε αρχικά όχι ως τρόφιμο, αλλά για άλλες εξωτερικές χρήσεις: για το φωτισμό και τον καλλωπισμό, στο λουτρό, για την επάλειψη αθλητών και νεογέννητων. Στα Παναθήναια οι νικητές λάμβαναν αγγεία γεμάτα λάδι ως έπαθλο. Κατά την κλασσική εποχή χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα σχεδόν με όλες τις τροφές. Καλύτερο ήταν το αγουρέλαιο (το ωμοτριβές ή ομφάκινον), κάτι σαν το σημερινό έξτρα παρθένο, δεύτερο σε ποιότητα ήταν το δευτερεύον γεύματος και τελευταίο ήταν το χυδαίον έλαιον που ήταν το κατώτερης ποιότητας λάδι από υπερώριμες ή χτυπημένες ελιές.


Λαχανικά
Τα λαχανικά είχαν επίσης μεγάλη ζήτηση στην αρχαία Ελλάδα, αφού αποτελούσαν την κύρια τροφή των φτωχών και των αγροτών. Στην Αθήνα δεν υπήρχαν σε αφθονία και έπρεπε να γίνονται εισαγωγές. Οι αρχαίοι έτρωγαν λάχανο, αγγούρι, βολβούς, ραπάνια, μανιτάρια, αγκινάρες, μαρούλια, βλίτα, σέλινο, καρότο, τεύτλα. Κάποια από τα σπίτια των Αθηναίων είχαν μικρούς κήπους, στους οποίους καλλιεργούσαν σκόρδα, κρεμμύδια, κουκιά, φασόλια*, μπιζέλια, λούπινα, βολβούς, μαρούλια, αρακά, αγκινάρες, βλίτα, ρεβίθια και φακές. Τα μανιτάρια, τα μάραθα, τα σπαράγγια και διάφορα άλλα χορταρικά, τ’ αναζητούσαν στις ακροποταμιές, στα χωράφια και στις άκρες των δρόμων. Φαγώσιμες ήταν και οι τρυφερές τσουκνίδες. Τα σκόρδα, ακόμη, ήταν απαραίτητα για τους αρχαίους. Όπως επίσης και τα κρεμμύδια. Το σκόρδο έτρωγαν ως προσφάι ή άρτυμα στα διάφορα εδέσματα και στις σαλάτες τους. Έτρωγαν επίσης βολβούς, τους οποίους τους θεωρούσαν και αφροδισιακούς.
Ο Πλάτων ακολουθούσε την «Πυθαγόρειο δίαιτα», δηλαδή ήταν χορτοφάγος και ήταν πολύ ευχαριστημένος τρώγοντας λαχανικά. Πίστευε πως η δίαιτα, είναι η πηγή της υγείας και των καλών ηθών.
* “Τροφή”: Αναφορικά με τα φασόλια που αναφέρονται να ξεκαθαρίσω πως δεν αφορούν τα φασόλια όπως τα ξέρουμε σήμερα, καθώς αυτά μας ήρθαν πολύ μεταγενέστερα, τότε είχαμε “φασίολους”, το οποίο μάλλον ήταν είδος λούπινου…
Όσπρια
Πρόχειρη, εύκολη και το κυριότερο φθηνή τροφή, τα όσπρια είχαν την τιμητική τους στην αρχαία Ελλάδα. Τρωγόντουσαν ψημένα, με τη μορφή χυλού ή πουρέ που ονομαζόντουσαν έτνος (κυρίως τα φασόλια και ο αρακάς). Όμως αν ήταν φρέσκα και τρυφερά τα έτρωγαν και ωμά. Τα πιο διαδεδομένα όσπρια ήταν οι φακές. Οι φακές ήταν το φαγητό των φτωχών και δεν θα το έβλεπες σχεδόν ποτέ σε κάποιο πλούσιο σπίτι. Ιδανικό πιάτο παρόλα αυτά σύμφωνα με τους κυνικούς φιλόσοφους. Διαδεδομένα ήταν επίσης τα φασόλια, τα ρεβίθια, τα λούπινα, ο αρακάς (ζωμός από μπιζέλια ήταν το αγαπημένο φαγητό του Ηρακλή) και τα κουκιά (αν και ο Πυθαγόρας τα απεχθανόταν μετά μανίας).
Φρούτα
Μεγάλη αγάπη και για τα φρούτα είχαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι. Τα μήλα, τα κίτρα (Μήλα των Εσπερίδων), τα κυδώνια, τα κεράσια, τα κούμαρα, τα ρόδια, τα ροδάκινα, τα πεπόνια, τα δαμάσκηνα, τα σύκα και τα σταφύλια ήταν αγαπημένα τρόφιμα. Η μεγάλη αδυναμία όμως των αρχαίων Ελλήνων ήταν τα σύκα. Τα σύκα της Αττικής ήταν τα πιο φημισμένα και ίσως τα καλύτερα. Μάλιστα, η εξαγωγή τους δεν επιτρεπόταν. Η λέξη συκοφάντης λέγεται ότι χρησιμοποιήθηκε για να χαρακτηρίσει αυτούς που παράνομα έκαναν εξαγωγές σύκων. Τα σύκα τα έτρωγαν φρέσκα, ξερά ή ψημένα. Αναφέρονται πολύ συχνά στον Όμηρο και σε άλλους συγγραφείς που με διθυράμβους και επαίνους ανάγουν τα σύκα ως τα πιο πολύτιμα από τα φρούτα.
Μέλι & Νωγαλεύματα
Κύριο γλυκαντικό των αρχαίων Ελλήνων, αφού δεν υπήρχε ζάχαρη, ήταν το μέλι. Χρησιμοποιήθηκε τόσο στη μαγειρική όσο και στη ζαχαροπλαστική. Η κύρια τροφή των Πυθαγορείων ήταν ψωμί με μέλι. Πολλές φορές οι σπονδές στους θεούς περιλάμβαναν μέλι με κρασί και γάλα. Ένα από τα πιο εξαιρετικά μέλια ήταν το θυμαρίσιο μέλι Αττικής.Τα νωγαλεύματα ήταν τα γλυκά φαγητά και οι λιχουδιές. Τα γλυκά στην αρχαία Ελλάδα είχαν ως βάση υλικά του ψωμιού και το μέλι. Το ίτριο ήταν γλύκισμα φτιαγμένο από σουσάμι και μέλι, δηλαδή όπως το σημερινό παστέλι. Επίσης, το μέλι με ξηρούς καρπούς ή γιαούρτι ήταν πολύ συνηθισμένο, όπως και σήμερα. Οι μελόπιτες, που τις έλεγαν μελιτούττα ήταν ένα επίσης συνηθισμένο γλύκισμα. Οι πλακούντες, οι πίτες με ζυμάρι, μέλι, σουσάμι και καρυκεύματα ήταν πολύ αγαπητοί. Είδος πλακούντα ήταν και κάτι σαν το σημερινό σκαλτσούνι με μέλι. Οι αρχαίοι μας πρόγονοι επίσης έτρωγαν γαλατόπιτες, μελόπιτες, τηγανίτες, σουσαμόπιτες (Η χρυσή διατροφή των αρχαίων Ολυμπιονικών, Λένα Τερκεσίδου).
Από μέλι επίσης παρασκεύαζαν: Μηλόμελο: Μήλα διατηρημένα σε μέλι καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Το μέλι αποκτούσε τη χαρακτηριστική οσμή των μήλων. Την ίδια συνταγή έκαναν και με άλλα φρούτα. Μελίκρατο: Μέλι με γάλα. Τροφή των παιδιών. Οξύμελο: Μέλι με ξύδι. Για τον πυρετό. Υδρόμελο: Ηδύποτο που προκύπτει από αλκοολική ζύμωση του μελιού. Παρασκευάζεται και σήμερα. Οινόμελο: Μέλι με κρασί. Αναφέρεται ότι ο Δημόκριτος έζησε μέχρι τα βαθιά γεράματα, γιατί κατανάλωνε οινόμελο με άρτο.

Κρέας
Οι αρχαίοι Έλληνες, όπως οι περισσότεροι αρχαίοι λαοί, θυσίαζαν ζώα στους θεούς τους. Έσφαζαν και πρόσφεραν θυσία κριάρια, βόδια, γουρούνια, αγελάδες, πρόβατα, τράγους, κατσίκες κ.α. Αφού άφηναν να καεί ένα κομμάτι κρέας προς τιμήν του θεού, έκοβαν το υπόλοιπο και το μοίραζαν στους ιερείς και τους πιστούς.
Οι φτωχοί σπάνια έτρωγαν κρέας. Η συχνή κρεατοφαγία ήταν προνόμιο των πιο πλούσιων. Στην Αττική το κρέας ήταν ακριβό, γιατί δεν ήταν αναπτυγμένη η κτηνοτροφία. Το χοιρινό ήταν το πιο διαδεδομένο κρέας γιατί ήταν και φθηνό και νόστιμο. Τα αρνιά τρωγόντουσαν σπάνια (όπως και σήμερα) και σε εκλεκτές περιπτώσεις, κυρίως σε οικογενειακά δείπνα και θρησκευτικές τελετές. Η Λένα Τερκεσίδου στο «Η χρυσή διατροφή των αρχαίων Ολυμπιονικών» αναφέρει ότι οι αρχαίοι μας πρόγονοι είχαν μεγάλη αδυναμία στα άκρα των ζώων, αλλά και στα εντόσθιά τους. Τα κρέατα διατηρούνταν σε κρασί, ξίδι ή αλάτι.
Όπως μέχρι και σήμερα στην επαρχιακή Ελλάδα, οι αρχαίοι έτρεφαν στα σπίτια τους κοτόπουλα και σπανιότερα χήνες και πάπιες. Επίσης, έτρωγαν κοτσύφια, πέρδικες, περιστέρια, τρυγόνια, φασιανούς, ορτύκια. Εντύπωση μας προκαλεί σήμερα η κατανάλωση τζιτζικιών, τα οποία μάλιστα άνοιγαν την όρεξη. Οι εύποροι επιδίδονταν και στο κυνήγι. Κυνηγούσαν κυρίως αγριόχοιρους, λαγούς, ελάφια, πέρδικες, ορτύκια, κορυδαλλούς, τσίχλες κ.α. Τα πουλιά ήταν για τους αρχαίους ορεκτικό και τα κατανάλωναν με διάφορες σάλτσες και αρτύματα. Τέλος, έτρωγαν αυγά βραστά ή ψητά. Τα τηγανητά τα θεωρούσαν ανθυγιεινή τροφή, ενώ πολύ θρεπτικά ήταν γι’ αυτούς ήταν τα ρουφηχτά, ωμά αυγά.
Κρασί
Το κρασί και το αμπέλι είναι πολύ σημαντικά στη διατροφή και την κουλτούρα των αρχαίων Ελλήνων. Οι Έλληνες είχαν άλλωστε και θεό του κρασιού. Ο τρύγος ήταν ορόσημο του θρησκευτικού και αγροτικού ημερολογίου και το κρασί λατρεύτηκε εδώ όσο πουθενά. Με τη λέξη κράμα εννοούσαν τον οίνο. Κράμα είναι το νερωμένο κρασί και σπάνια έπιναν ανέρωτο κρασί (άκρατος οίνος), καθώς το θεωρούσαν βάρβαρη συνήθεια. Θεωρούσαν ότι το κρασί μαλακώνει τους χαρακτήρες (όπως ο Διόνυσος) και ότι συμβάλλει στην επικοινωνία και τη συντροφικότητα. Δεν κατανάλωναν ζύθο, αλλά εκτός από το κρασί έπιναν και οινόμελο, δηλαδή κρασί με μέλι και ανθόνερο. Η ημέρα ενός μέσου Αθηναίου ξεκινούσε συχνά με πρόγευμα που ήταν λίγο ψωμί βουτηγμένο σε ανέρωτο κρασί. Στα συμπόσια το κρασί έρεε άφθονο, αλλά η μέθη δεν ήταν αποδεκτή. Οι μεθυσμένοι ήταν κακά παραδείγματα, ακόμα κι αν τα πράγματα «ξέφευγαν» κάποιες φορές από συνηθισμένα όρια. Ο κάθε τόπος στην αρχαία Ελλάδα είχε και το δικό του τρόπο παρασκευής του κρασιού. Η μακρόχρονη αποθήκευση μεγάλων ποσοτήτων κρασιού αποτελούσε, ιδιαίτερα κατά τους ομηρικούς χρόνους, δείγμα πλούτου και δύναμης.

Μπαχαρικά, βότανα & αρτύματα
Οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν ξίδι, πιπέρι και αλάτι. Τα πήγαιναν πολύ καλά και με τα καρυκεύματα, τα μπαχαρικά και τα μυρωδικά και φυσικά τα βότανα. Το αλάτι (άλας) ήταν το βασικό καρύκευμα στα φαγητά των αρχαίων Ελλήνων. Ήταν δώρο του Ποσειδώνα. Σε αυτό συντηρούσαν και διάφορα τρόφιμα. Το ξίδι αποτελούσε βασικό και αναγκαίο άρτυμα των αρχαίων και το αποκαλούσαν «άριστο των ηδυσμάτων». Το ονόμαζαν όξος και ήδος. Όπου δεν υπήρχαν αμπέλια, το ξίδι έπαιρναν από φρούτα (χουρμάδες, ροδάκινα, αχλάδια και κυρίως σύκα). Οι Έλληνες επίσης χρησιμοποιούσαν ρίγανη (ορίγανο), θυμάρι (θύμον), σουσάμι (σύσαμο), σταφίδες, κάππαρη, κάρδαμο, κουκουνάρια,κύμινο, σίλφιο (φυτό από τη Λιβύη), κρόκο (σαφράν), άνηθο, δυόσμο κ.α. στο φαγητό τους. Τα βότανα είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο της αρχαίας ελληνικής διατροφής, αλλά και της ιατρικής, αφού είναι ουσιαστικά τα αρχαία φάρμακα. Η σύγχρονη επιστήμη (και φυσικά η λεγόμενη εναλλακτική ιατρική) έχει ρίξει ξανά σήμερα το εξεταστικό της βλέμμα επάνω στα αρχαία αυτά φάρμακα, προσπαθώντας να εξερευνήσει το σωστό τρόπο χρήσης τους για κάθε πάθηση, ενόχληση του ανθρώπινου οργανισμού. Ο κόσμος των βοτάνων είναι ατελείωτος, όπως και ατελείωτα είναι τα μυστικά της θεραπείας που κρύβουν για τον ανθρώπινο οργανισμό.
Γαλακτοκομικά
Οι πρόγονοί μας είχαν μεγάλη αγάπη και για τα τυριά και τα γάλατα. Στο πρωινό τους πρόσθεταν κάποιες φορές και κατσικίσιο γάλα. Από το γάλα έφτιαχναν τις περίφημες γαλατόπιτές τους. Το τυρί δεν έλειπε από τα ελληνικά σπίτια, όπως και σήμερα. Το κατανάλωναν τόσο στα οικογενειακά γεύματα όσο και στα επίσημα δείπνα. Τα είδη τυριών ήταν πολλά και η κάθε περιοχή είχε τα δικά της. Την τέχνη της τυροκομίας σύμφωνα με το μύθο έμαθαν οι Έλληνες από τον Αρισταίο, από τον οποίο έμαθαν και τη μελισσοκομία, την καλλιέργεια του αμπελιού, της ελιάς κ.α.

Ψάρι
Μάλλον οι αρχαίοι μας πρόγονοι έτρωγαν πιο πολύ ψάρι παρά κρέας. Η λέξη όψον στην αρχή σήμαινε οτιδήποτε τρώγεται μαζί με το ψωμί. Τελικά, κατέληξε να σημαίνει ψάρι, γιατί το ψωμί μαζί με το ψάρι ήταν η βασική τροφή του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού. Ψάρευαν με αγκίστρι, δίχτυα, πετονιά, καμάκι και άλλους τρόπους που μοιάζουν με τους σημερινούς. Ιδιαίτερη αδυναμία είχαν στα χέλια που θεωρούσαν εκλεκτό μεζέ, κάτι σαν γκουρμέ λιχουδιά, μεζέ που όμως δεν θα έβρισκες ποτέ στα τραπέζια των φτωχών. Έτρωγαν επίσης και θαλασσινά, όπως οστρακοειδή, αστακούς, γαρίδες, καβούρια, χταπόδια, σουπιές, καλαμάρια κ.α. Οι τσιπούρες και τα μπαρμπούνια στόλιζαν συχνά τα τραπέζια των πλουσίων, ενώ οι σαρδέλες του Φαλήρου ήταν το συνηθισμένο πιάτο των φτωχότερων των Αθηνών. Η τιμή της σαρδέλας, μάλιστα, λειτουργούσε ως βαρόμετρο για την αγορά τροφίμων της Αθήνας. Αν και οι αρχαίοι είχαν ιδιαίτερη εκτίμηση στο ψάρι, δεν ισχύει το ίδιο και για τους ιχθυέμπορους, τους οποίους θεωρούσαν αυθάδεις και εκμεταλλευτές.Η αρχαία ελληνική κουζίνα και γαστρονομία, που θεωρείται ο πρόδρομος και η βάση της ελληνικής παραδοσιακής κουζίνας, έχει γίνει αντικείμενο μελέτης και σημείο αναφοράς για τον υγιεινό της χαρακτήρα, τον πλούτο της και τη συμμετοχή της στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, έναν πολιτισμό που θαύμασε όλη η ανθρωπότητα. Ίσως είναι αδύνατον να επιστρέψουμε εκεί, αλλά είναι σίγουρα δυνατόν να διδαχθούμε παίρνοντας μια «γεύση», σε μια εποχή που αναζητούμε τόσο τη χαμένη μας υγεία όσο και τη χαμένη μας έμπνευση και όχι άλλο ένα εφήμερο γαστρονομικό trend.
-της Ειρήνης Κάρου – bionews.gr
Πηγές: «Η χρυσή διατροφή των αρχαίων Ολυμπιονικών», Λένα Τερκεσίδου (εκδ. Καστανιώτη), «Σειρήνια δείπνα»,Andrew Dalby (Πανεπ. εκδόσεις Κρήτης), «Η διατροφική παράδοση στην Ελλάδα», Γ. Α. Ρηγάτος (εκδ. ΒήταMedical Arts), «Η Δίαιτα στον Ιπποκράτη», Δαμιανός Τσεκουράκης (εκδ. Παπαζήση)

ΠΗΓΗ "http://thesecretrealtruth.blogspot.com/

Η απάντηση στο αποτυχημένο παγκόσμιο «αναπτυξιακό μοντέλο»

Η απάντηση στο αποτυχημένο παγκόσμιο «αναπτυξιακό μοντέλο»

του Γιάννη Μιχελή

Όποιος παρακολούθησε την πρόσφατη 4η Διεθνή Διάσκεψη για την Αποανάπτυξη στη Λειψία της Γερμανίας, θα παρατήρησε από την πρώτη στιγμή ότι κανείς εκ των συμμετεχόντων δεν έπλεξε το εγκώμιο της αειφόρου ανάπτυξης, εις πείσμα των καιρών, που προσπαθούν μετά βίας να επαναφέρουν τη λέξη «ανάπτυξη» στην καθημερινότητα των πολιτών. Παρόλα αυτά, η ανάπτυξη αυτή καθαυτή και τα παρελκόμενά της είχαν κεντρική θέση στη Διάσκεψη, καθώς ένα πλήθος πάνω από τρεις χιλιάδες συμμετεχόντων συζήτησαν τις τρέχουσες τάσεις σε τομείς του περιβάλλοντος, της πολιτικής, της οικονομίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Ο όρος «βιώσιμη ανάπτυξη» άρχισε να χρησιμοποιείται ευρέως τη δεκαετία του 1970 και του 1980, για να υποστηρίξει την θέση πως οι περιβαλλοντικές αρχές και κάποια ελάχιστα οικολογικά όρια πρέπει να τηρούνται στο πλαίσιο της ανάπτυξης, η οποία, από τη σκοπιά του οικονομικού ρεαλισμού, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικονομική ανάπτυξη. Ο όρος «βιώσιμη ανάπτυξη» έτυχε αποδοχής σε ευρεία κλιμάκα, κυρίως μέσω της Επιτροπής για την Αειφόρο Ανάπτυξη του ΟΗΕ, ενός εκ των πολλών κυβερνητικών και μη οργανισμών που συστάθηκαν τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, για να συμπεριλάβουν οικολογικούς στόχους στη χάραξη της πολιτικής.

Παρόλο, όμως, που αρχικά αποσκοπούσε στη δημιουργία ενός καθαρότερου περιβάλλοντος, ο όρος της βιώσιμης ανάπτυξης κατέληξε να είναι μία «βρώμικη λέξη» στους κύκλους των degrowthers (οπαδών της Αποανάπτυξης), οι οποίοι και στη Λειψία αμφισβήτησαν έντονα τη βαθιά ριζωμένη αντίληψη πως η οικονομική ανάπτυξη είναι σε θέση να προσφέρει αυτό που υπόσχεται, δηλαδή την αύξηση της ανθρώπινης ευημερίας. Βρέθηκαν, λοιπόν, μπροστά στη συνειδητοποίηση της ανάγκης επαναπροσδιορισμού τόσο των αδυναμιών της αειφόρου ανάπτυξης, αλλά και νέων όρων όπως Βιο-οικονομία, κοινωνικός μεταβολισμός κ.λπ., προκειμένου να προσδώσουν μια φρέσκια προοπτική.

Η ανάπτυξη της Αποανάπτυξης

Στο πλαίσιο αυτού του εγχειρήματος αναδείχθηκε ο Γάλλος οικονομικός ανθρωπολόγος Serge Latouche, ο οποίος, βασιζόμενος στα συμπεράσματα της πρώτης φάσης της συζήτησης της απο-ανάπτυξης, όπως παρουσιάστηκαν από τον Dennis και Donella Meadows στο βιβλίο Limits to Growth τo 1972, προχώρησε στο δεύτερο στάδιο, δηλαδή στην κριτική επί της κυρίαρχης ιδέας περί βιώσιμης ανάπτυξης. Σε σχετικό συνέδριο υπό την UNESCO στο Παρίσι το 2002, ο Latouche συγκέντρωσε πρώτη φορά τα βλέμματα της διεθνούς κοινότητας, όταν μίλησε για το οξύμωρο της Αειφόρου Ανάπτυξης και προέβαλε το αντισύνθημα A bas le développement durable! Vive la décroissance conviviale! (Κάτω η βιώσιμη ανάπτυξη! Ζήτω η συμβιωτική αποανάπτυξη!). Αφότου ο Latouche άρχισε να σχηματοποιεί το κίνημα της Αποανάπτυξης στον γαλλόφωνο κόσμο, όπως συνέβη και με επαναστάσεις και δεκάδες ιδεολογίες που ξεπήδησαν από το γαλλικό πολιτικό χωνευτήρι, δεν άργησαν να εμφανιστούν οπαδοί του κινήματος στην Ιταλία (decrescita) και την Ισπανία (decrecimiento). Τελικά, το 2010, ο όρος Αποανάπτυξη εμφανίστηκε ως όρος της αγγλικής γλώσσας (degrowth) και, ως τέτοιος, ήταν πλέον κατάλληλος για παγκόσμια διάδοση.

Αν και πολλοί από τους συμμετέχοντες της Διάσκεψης της Αποανάπτυξης στη Λειψία μπορεί να αναγνωρίζουν τη συμβολή του Latouche στο κίνημα, αμφιβάλλουν για τον βαθμό επιτυχίας ενός «αρνητικού» όρου όπως Αποανάπτυξη, επειδή, ορίζοντάς τον με βάση την αντίθεσή του στην ανάπτυξη, στερείται των αναγκαίων θετικών συνειρμών που απαιτούνται για ευρύτερη προώθηση. Ο Latouche, όμως, και ο «έτερος αποαναπτυξιακός Καππαδόκης» Ιταλός οικονομολόγος, Federico Demaria, διατείνονται ότι η Αποανάπτυξη ορίζει συνοπτικότατα τον επικεφαλής στόχο του κινήματος, δηλαδή την κατάργηση της οικονομικής ανάπτυξης ως κοινωνικού στόχου.

Δικαιολογούν την αποανάπτυξη ως «λέξη-πύραυλο», ακριβώς επειδή θέλει να πλήξει την αειφόρο ανάπτυξη και να εγκαινιάσει μία φάση προγραμματισμένης και δίκαιης οικονομικής συρρίκνωσης των πλουσιοτέρων κρατών, προκειμένου να επιτρέψουν στα δισεκατομμύρια κατοίκων των φτωχότερων κρατών να αποκτήσουν ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, φθάνοντας τελικά σε μια σταθερή κατάσταση εντός των βιοφυσικών ορίων της Γης. Προσθέτουν, επίσης, πως υπάρχουν σαφώς θετικές έννοιες στο κίνημα της Αποανάπτυξης, όπως αυτές της εθελοντικής απλότητας, της συμβίωσης και της οικονομίας της φροντίδας.

Μainstream οικονομολόγοι θα κατηγορήσουν τους υποστηρικτές της Αποανάπτυξης πως έχουν παρεξηγήσει τις δυνατότητες της τεχνολογίας, των αγορών και την αύξηση της αποτελεσματικότητας σε σχέση με τις δυνατότητες «αποσύνδεσης» της οικονομικής ανάπτυξης από τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Υποστηρίζουν, δηλαδή, πως η πραγματική ουτοπία συνίσταται στην ουτοπία της αειφόρου ανάπτυξης και στην ψευδή εντύπωση πως μπορεί να επιτευχθεί με ένα φιλικό τρόπο προς το περιβάλλον.

Πάντως, οικονομολόγοι και μη συναισθάνονται ότι θα μπορούσαμε να παράγουμε και να καταναλώνουμε πιο αποτελεσματικά από ό,τι κάνουμε σήμερα. Οι degrowthers επιβεβαιώνουν αυτή τη διάχυτη υποψία μας και επισημαίνουν ότι η όποια αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα χω­ρίς επάρκεια χάνεται. Ο στόχος δεν είναι απλώς να έχουμε μια κοινωνία που μπορεί να διαχειριστεί τον εαυτό της με λιγότερα, αλλά να διέπεται από διαφορετικές ρυθμίσεις και μια διαφορετική ποιότητα.

Εδώ εισέρχεται η ιδέα του κοινωνικού μεταβολισμού, επειδή εξηγεί πώς μια κοινωνία Αποανάπτυξης θα έχει διαφορετικές δραστηριότητες, αναδιευθετημένες μορφές ή χρήσεις ενέργειας, καθώς και σημαντικά διαφορετικές κατανομές του χρόνου μεταξύ αμειβόμενης και μη εργασίας.

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις κοινωνικές σχέσεις, καθώς και τη σχέση του χρόνου εργασίας, οι degrowthers εισάγουν τη θεωρία του dépense, που σημαίνει τη συλλογική κατανάλωση του πλεονάσματος σε μια κοινωνία. Σήμερα, τα πλεονάσματα χρόνου και ενέργειας συχνά επανεπενδύονται σε νέα παραγωγή ή χρησιμοποιούνται με έναν ατομικίστικο τρόπο που, στις πιο εύπορες των περιπτώσεων, καταλήγει στην επιλογή τρόπων χαλάρωσης από το καθημερινό άγχος.

Η Αποανάπτυξη επιδιώκει την απελευθέρωση από το βάρος της επιδίωξης υλιστικού πλεονάσματος, καθώς ο καταναλωτισμός θεωρείται ως μια κατάφωρη αποτυχία της φαντασίας και ως ένας εξουθενωτικός εθισμός που υποβαθμίζει τη φύση, και δεν ικανοποιεί την πανανθρώπινη λαχτάρα για νόημα στη ζωή. Η Αποανάπτυξη, αντίθετα, συνεπάγεται έναν «απλούστερο τρό­πο ζωής», λιγότερης παραγωγής και κατανάλωσης, που θα τροφοδοτείται από λιγότερα υλικά και λιγότερη ενεργειακή εξάρτηση. Πρόκειται για τη δημιουργία μιας οικονομίας που θα βασίζεται στην αυτάρκεια και στην ανακάλυψη πως «το επαρκές είναι πολύ», και ως τέτοιο μπορεί να μας χαρίσει μία ζωή λιτής αφθονίας.

Μέσω άμεσης ή συμμετοχικής δημοκρατίας, η απαναπτυγμένη οικονομία θα διασφαλίζει ότι οι βασικές ανάγκες του κάθε πολίτη θα ικανοποιούνται και, στη συνέχεια, θα ανακατευθύνει τις ενέργειες της κοινωνίας μακριά από την οικονομική ανάπτυξη. Αυτό θα σημαίνει έναν λιγότερο ενεργοβόρο τρόπο ζωής χαμηλής ενέργειας, που θα τρέχει κατά κύριο λόγο στα συστήματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Μια κοινωνία αποανάπτυξης αγκαλιάζει την αναγκαιότητα της «ενεργειακής καθόδου», μετατρέποντας ενεργειακές κρίσεις σε μια ευκαιρία για πολιτισμική ανανέωση. Κι αυτό επειδή θα τείνουν να μειώσουν τις ώρες εργασίας στην επίσημη οικονομία, με αντάλλαγμα περισσότερη οικιακή εργασία και αναψυχή. Άλλωστε, με σταθερά υψηλά ποσοστά ανεργίας και με έναν παγκόσμιο πληθυσμό που θα φτάσει τα 10 δισ. το 2050, πληθαίνουν και φωνές εκτός degrowthers που λένε πως μόνο η μείωση της εργασιακής εβδομάδας κατά το ήμισυ θα μας επιτρέπει να συνεχίσουμε να έχουμε εργασία. Θα έχουμε λιγότερο εισόδημα, αλ­λά περισσότερη ελευθερία, κι έτσι, μέσα στην απλότητά μας, θα είμαστε πλουσιότεροι.

Όπου είναι δυνατόν, θα αυξηθεί η παραγωγή βιολογικών τροφίμων και η συγκέντρωση υδάτων, προκειμένου να έχουμε «βρώσιμα προάστια», τα οποία θα συμπληρώνονται από τρόφιμα από τοπικές αγορές αγροτών. Σε αντίθεση με την άνθιση της αστικής γεωργίας, η μόδα και το μάρκετινγκ των βιομηχανιών θα μαραίνονται, αφού η νέα αισθητική της επάρκειας θα αναδιαμορφώσει το υπάρχον τεράστιο απόθεμα των ειδών ένδυσης και των υλικών, και θα διερευνήσει τρόπους παραγωγής καινούργιων ρούχων χωρίς τόσο μεγάλο οικολογικό αντίκτυπο. Η Αποανάπτυξη μάς θέλει όλους ριζικούς ανακυκλωτές και do-it-yourself εμπειρογνώμονες.

Οι πολίτες μίας αποαναπτυγμένης κοινωνίας θα βρίσκουν δημιουργικά έργα που θα τους πληρούν, καθώς η πρόκληση της οικοδόμησης του νέου κόσμου μέσα από το σπασμένο κέλυφος των παλιών αειφόρων υποσχέσεων θα βασίζεται στην ανταλλακτική οικονομία. Ο Latouche και ο Demaria επιμένουν πως η Αποανάπτυξη προσφέρει ένα πιο ταπεινό και πιο ρεαλιστικό όραμα για ένα αειφόρο μέλλον.

Σπεύδε βραδέως και απο-αναπτυξιακώς

Μπορεί η αποανάπτυξη να απορριφθεί ως άλλη μια μεγαλοπρεπή ουτοπική ιδέα; Είναι οποιαδήποτε μετάβαση χωρίς βίαιη επανάσταση πιθανή ή, μάλλον, μπορεί η ψυχολογική επανάσταση που χρειαζόμαστε να επιτευχθεί χωρίς βίαιες αναταραχές; «Η δραστική μείωση των περιβαλλοντικών ζημιών δεν σημαίνει απώλεια της νομισματικής αξίας των υλικών αγαθών», επιμένει ο Latouche, «αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραιτήτως την παύση δημιουργίας αξίας μέσω μη υλικών προϊόντων». Αν και η αγορά και το κέρδος θα μπορούν να αποτελέσουν κίνητρα, το σύστημα δεν θα πρέπει πια να περιστρέφεται γύρω τους, λένε οι degrowthers.

Η μετάβαση της Αποανάπτυξης σε μια σταθερή κατάσταση της οικονομίας θα μπορούσε να συμβεί με μια ποικιλία τρόπων. Αλλά η φύση αυτού του εναλλακτικού οράματος δείχνει ότι οι αλλαγές θα πρέπει να καθοδηγηθούν από κάτω προς τα πάνω, αντί να επιβάλλονται από την «κορυφή προς τα κάτω». Όπως αναφέρει όμως και ο Demaria, «είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε τους κοινωνικούς και διαρθρωτικούς περιορισμούς που καθιστούν σήμερα πολύ πιο δύσκολη από ό,τι θα έπρεπε την υιοθέτηση ενός βιώσιμου καταναλωτικού προτύπου... Όπως είναι δύσκολο να οδηγούμε λιγότερο λόγω απουσίας ποδηλατοδρόμων και καλών συγκοινωνιών, έτσι είναι δύσκολο να βρούμε μια ισορροπία εργασίας-ζωής, όσο η πρόσβα­ση σε βασικές ανάγκες, όπως αυτή της στέγασης ή της εκπαίδευσης, είναι φορτωμένες με δυσβάσταχτα χρέη. Είναι δύσκολο να φανταστούμε ένα ευ ζην, όταν συνεχώς βομβαρδιζόμαστε με διαφημίσεις που επιμένουν πως η απόκτηση πρα­γμάτων είναι το κλειδί για την ευτυχία».

Αντιφάσκοντας σε σχέση με την «από κάτω προς τα πάνω» προσέγγιση του κινήματος, πάντως, ο Ιταλός οικονομολόγος παραδέχεται πως «οι δράσεις σε προσωπικό και σε επίπεδο νοικοκυριών δεν θα είναι ποτέ επαρκείς για να επιτευχθεί μια σταθερή κατάσταση της οικονομίας. Πρέπει να δημιουργηθούν νέες, μετα-καπιταλιστικές δομές και συστήματα που θα προωθούν και δεν θα αποτρέπουν τον πιο απλό τρόπο ζωής. Αυτές οι γενικότερες αλλαγές δεν θα προκύψουν, εωσότου αποκτήσουμε μια νοοτροπία που να τις επιζητά. Έτσι, πρώτα απ’ όλα, η επανάσταση που χρειάζεται είναι μια επανάσταση στη συνείδηση. Η εναλλακτική λύση είναι να καταναλώσουμε αλλήλους μέχρι θανάτου κάτω από την ψεύτικη σημαία της πράσινης ανάπτυξης».

Ίσως και άλλες εναλλακτικές λύσεις να πάψουν να φαίνονται ουτοπικές, αν τολμήσουμε να αναλογιστούμε τις πλήρεις επιπτώσεις κι άλλων καθεστηκυίων ιδεών. ΗΝ

ΠΗΓΗ: http://www.hellenicnexusmag.com/free-content/98-apoanaptixi#sthash.govuOJc7.dpuf