Πρόταση δημιουργίας οικοκοινότητας

Βασικός  στόχος  είναι  η  ΑΥΤΑΡΚΕΙΑ της κοινότητας σε  φυσικά  αγαθά    και  η ανάπτυξη  ανθρωπίνων  σχέσεων     

ΜΙΑ  Α ΧΡΗΜΑΤΗ   κοινωνία  χωρίς  εκμετάλλευση  ανθρώπου  από  άνθρωπο    που θα  βασίζετε  στην  αλληλοκατανόηση   στην αλληλοβοήθεια  στην συμπαράσταση   μεταξύ  των μελών της .

Τα μέλη  της κοινότητας    θα  πρέπει πρώτα   να  έχουν  αποφασίσει  ότι  θέλουν να αλλάξουν  τρόπο Ζωής   ,  νοοτροπία  και  θέλω  .

Να θέλουν  να  πάμε  σε μια  κοινωνία  όπου  θα βασίζετε   στο  χτίσιμο  ανθρώπινων   σχέσεων,  και  όχι  στα  υλικά  αγαθά .

ΘΑ  ΠΡΕΠΕΙ  ΛΟΙΠΟΝ  ΝΑ  ΕΙΝΑΙ  ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΙ  

αλλιώς  όλοι  θα  απογοητευτούνε  γρήγορα , και  το  ηθικό  θα καταρρεύσει.

Η δυσκολίες   θα  είναι  μεγάλες .  Οι   αποτυχίες   θα  είναι  πολλές   αυτό  θα  πρέπει  να  το  έχουμε πάντα  στο  μυαλό μας  .

Αλλά  αν  πραγματικά  πιστεύουμε  σε  αυτό που  κάνουμε  θα  πετύχουμε .

Θα πρέπει  να ξεχάσουμε   ότι  ξέρουμε  μέχρι  τώρα ,και  να  αναγενηθούμε με  κάποιο  τρόπο.

και κάτι βασικό θα  πρέπει   να  συνειδητοποιήσουμε    ότι  είμαστε  άρρηκτα  συνδεδεμένοι  με  την φύση  

Αν  καταστραφεί  η  φύση  καταστρεφόμαστε  και  εμείς  

φυσικός  νόμος   & απαράβατος  

ΣΤΟΧΟς  ΑΥΤΗς  ΤΗς  ΟΙΚΟΚΟΙΝΟΤΗΤΑς  
ΔΕΝ  ΕΙΝΑΙ  ΝΑ  ΚΑΝΟΥΜΕ  ΚΑΠΟΙΟ Είδος κοινοβίου  η  μια  κολεκτίβα  με  πολιτικά  κριτήρια  (αναρχικες  κοινοτητες  ή  κουμουνιστικες  κολεκτιβες )

στόχος  αυτής  της  κοινότητας  είναι  να  ρίξει  έναν σπόρο  για  μια  άλλη  κοινωνία με αξίες   και  ιδανικα  .

Πάμε  λοιπόν  να  φτιάξουμε  αυτή  την οικοκοινοτητα    με τα  εξής  χαρακτηριστικά

1ον)Σεβασμός στην φύση

2ον)ισορροπημένη ένταξη στο περιβάλλον

3ον)Διατροφική και ενεργειακή αυτονομία

4ον)την αρμονική συνύπαρξη των μελών, την ατομική και ομαδική εξέλιξή

Η ατομικότητα δεν έρχεται σε αντίθεση με την ομάδα, ενώ η ανάπτυξη του κάθε ατόμου είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη όλων.

5ον)Μια ευθύνη επιλογής. Θα πρέπει να διαλέξουμε όλοι μαζί σε τι κόσμο θέλουμε να ζήσουμε, εμείς και οι απόγονοί μας, να βρούμε τις λύσεις, να κάνουμε τις επιλογές μας, να δομήσουμε. Τώρα,είναι η στιγμή να αφυπνισθούμε, δεν υπάρχουν χρονικά περιθώρια.

Ονειρευόμαστε μια αλληλέγγυα κοινωνία, χωρίς αδικίες και ανισότητες, χωρίς ιεραρχική εξουσία, χωρίς καμία βίαιη ή εξαναγκαστική ενέργεια.

Ομάδες ανθρώπων που ζουν αρμονικά από κοινού μέσα στην αφθονία της φύσης, με πλήρη συνείδηση, με πλήρη σεβασμό.

6ον) Θρησκευτικές απόψεις : σεβασμός στα προσωπικά πιστεύω όλων, τη στιγμή που δεν καταπατάνε τα δικαιώματα και τα πιστεύω άλλων ανθρώπων.

7ον) Κάθε μέλος προσφέρει την εργασία του εθελοντικά και σύμφωνα με τις δυνατότητες του και στο αντικείμενο εξειδίκευσης του .

8ον). Ότι είναι ωφέλιμο για την φύση είναι ωφέλιμο και για τον άνθρωπο

και ότι είναι ωφέλιμο για τον άνθρωπο είναι ωφέλιμο για την φύση

9ον)αλλαγή νοοτροπίας και σαν πολίτες και σαν κοινωνία γενικότερα. Να θέσουμε τις βάσεις για μια τέτοια υπέρβαση

Πιστεύουμε στην δύναμη ενωμένων ανθρώπων και στην αφθονία της φύσης. Νιώθουμε την ανάγκη αυτονομίας- απεξάρτησης από το βάναυσο σύγχρονο σύστημα αξιών.

10)θα χρειασθεί να επαναπροσδιορίσουμε τις βασικές μας ανάγκες και τον τρόπο ικανοποίησή τους με όσο γίνεται μικρότερο κοινωνικό και οικολογικό αποτύπωμα, επιδιώκοντας την ευημερία και την αυτό ανάπτυξη

Οργάνωση   τις  οικοκοινότητας  

  

Α) Όλη η Γη και η κοινότητα ανήκει σε ένα Νομικό Πρόσωπο (σύλλογο ή μη κερδοσκοπικό οργανισμό ).

Μέλη του Νομικού Προσώπου είναι τα μέλη της κοινότητας.

Η κοινότητα  δεν  θα  δέχεται  επιδοτήσεις ή  χρηματοδοτήσεις  απο κρατικό ή  δημόσιο  φορέα  

Η μόνη πρόσφορα  που  θα  δεχθεί  η κοινότητα  θα  είναι  η παραχώρηση  γης.

Β) Κάνουμε οικογενειακά σπιτικά με τη μορφή αυτόνομων αγροκτημάτων , όπου η κάθε οικογένεια έχει το δικό της κομμάτι γης , το οποίο απλά καλλιεργεί με συγκεκριμένο φυσικό τρόπο,ο οποίος αποτελείται από ένα μέρος δέντρα, ένα μέρος με βότανα και λαχανικά και φυσικά ένα κήπο με άνθη

Γ) Η κοινότητα δεν αναγνωρίζει ιδιοκτησία.

Όποιο από  τα μέλη  διαθέτη  κινητή  ή  ακίνητη  περιουσία  

εκτός  κοινότητας   καλώς  να  την  έχει  και  να  την  χαίρετε  

η  περιουσία  αυτή  δεν  θα  έχει  ποτέ  καμία  σχέση  με  την κοινότητα  

αφού  εμείς  δεν  αναγνωρίζουμε  ιδιοκτησίες   ου τε  θέλουμε  να  αποκτήσουμε  ιδιοκτησίες  και  περιουσίες  

τι  θα  την  κάνει  το  μέλος  ;;

ότι  θέλει   δικό του  πρόβλημα  

Δ) τρόπος δόμησης με χρήση  COB  (πηλο)

τα  σπίτια που  γίνονται  με  χρήση  COB  δεν  έχουν  να  ζηλέψουν  σε τίποτα  τα συμβατικά  σπίτια

δείτε  εδώ  κάποια  σπίτια  φτιαγμένα  με  cob

για  περισσότερη    ενημέρωση   για  το cob  στην  Ελλάδα  πατήστε  εδώ

Ε) Χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και πλήρης ενεργειακή αυτονομία(γεωθερμία -αιολική -χρήση φωτοβολταϊκών)για κάθε κατοικία μέσα στην κοινότητα

Ζ) Διάσωση ντόπιων ποικιλιών φυτών, και γεωδαισίας με οικολογικά υλικά, αναδασώσεις, βιώσιμη διαχείριση πόρων, οικολογική διατροφή , σεβασμό στο τοπίο, διάσωση και υποστήριξη άγριων ζώων

η καλλιέργεια θα γίνετε με φυσικό τρόπο (δειτε εδω ) ,χρήση φυσικής καλλιέργειας (δειτε εδώ)  ΚΑΙ  εδώ και σε εξαιρετικές περιπτώσεις με βιολογική καλλιέργεια.

μέχρι  να  φτάσουμε σ τον τελικό   στόχο  της  φυσικής  καλλιέργειας  

θα  χρησιμοποιήσουμε την  θεωρία και  πρακτική  της   permaculture.(ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ)καθώς  και   ΕΔΩ  

Η κτηνοτροφία θα γίνετε πάντα με αγνά φυσικά υλικά 

Η) Τεχνολογία

στόχος της οίκο κοινότητας να αφήσουμε το μικρότερο αποτύπωμα στην φύση , αλλά πάντα χρησιμοποιώντας την τεχνολογία προς όφελος του ανθρώπου και τις φύσης

δηλ. η τεχνολογία θα πρέπει και θα είναι στην υπηρεσία του ανθρώπου και όχι ο άνθρωπος στην υπηρεσία τις τεχνολογίας.

Θ) χρήσιμα επαγγέλματα στην οικοκοινοτητα

ιατρός για την παροχή Α' βοηθειών θα υπάρξει ένα θεραπευτήριο

οδοντίατρος

κτηνίατρος

υδραυλικός

ηλεκτρολόγος (άτομα με γνώσεις σε ανανεώσιμες πήγες ενεργείας)

μαραγκός

μελισσοκόμος

και άλλα  επαγγέλματα   οπως  π.χ.

Ι) επιλογή  ΤΟΠΟΘΕΣΙΑς

Βασικό κριτήριο επιλογής είναι η καθαρότητα του περιβάλλοντος

και  η  ύπαρξη  νερού   

Κ) Στις προτεραιότητες του οικοχωριού, θα συμπεριλαμβάνεται και η ανακύκλωση, καθώς τα οικιακά απορρίμματα θα ανακυκλώνονται πλήρως.

Λ) Εγκατάσταση στην ελληνική περιφέρεια με τους εξής τρόπους:

α)Με ξαγορά κάποιου επιλεγμένου κατάλληλου χώρου, αν υπάρχουν οικονομικοί πόροι.

β)Σε ήδη παρατημένα χωριά ή σε χωριά όπου πεθαίνουν και οι τελευταίοι γερασμένοι κάτοικοι, και θα χαίρονταν πολύ να δουν νέους ανθρώπους να εγκαθίστανται στα χωριά τους.

γ)Σε δημόσιες εκτάσεις(μέχρι 13 εκατομμύρια στρέμματα έχει ανακοινώσει το υπουργείο αγροτικής ανάπτυξης ότι μπορεί να διαθέσει και σε νέους αγρότες για καλλιέργεια

δ)Σε δημοτικές ή εκκλησιαστικές εκτάσεις σε συνεννόηση πάντα με τις αρχές για παραχώρηση τις έκτασης

ε)Είτε θα μισθωθεί για τουλάχιστον 20 χρόνια,  με την υποστήριξη χρηματοδότη ή οικονομική συμμετοχή των μελών.

Μ)  Τα αγαθά που παράγονται θα ανήκουν σε όλους

και αυτά που προέρχονται από τον πρωτογενή τομέα και αυτά που προέρχονται από την μεταποίηση τους.

Τα αγαθά που παράγονται θα είναι για κατανάλωση ανάμεσα στα μέλη της κοινότητας 

Όσα αγαθά περισσεύουν  θα δωρίζονται ή θα ανταλάσονται     με αλλες  κοινότητες σε διάφορες  εκδηλόσεις  και  αν  υπάρχει  καί   άλλο  περισσεύμμα  τότε  θά   πωλούνται(σύμφωνα πάντα  με την ισχύουσα νομοθεσία)   και τα έσοδα θα διαθέτονται στην κοινότητα για καλυτέρευση της ζωής των μελών της

Ν) Μέγιστος αριθμός κατοίκων 150 άτομα

θα φτάσουμε σε αυτό το επίπεδο (150 ατόμων) σταδιακά  και μεθοδικά

Ξ)  Η κοινότητα έχει διαρκώς την ευθύνη να παίρνει αποφάσεις, να λύνει προβλήματα, να διαμορφώνει την καθημερινή πραγματικότητα που βιώνει .

Η ΛΉΨΗ ΓΕΝΙΚΌΤΕΡΩΝ ΑΠΟΦΆΣΕΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΕΊ ΤΗΝ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΚΉ ΔΙΑΔΙΚΑΣΊΑ ΎΣΤΕΡΑ ΑΠΌ ΚΥΚΛΙΚΉ ΣΥΖΉΤΗΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΘΟΔΉΓΗΣΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΉ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΉΣ ΣΥΝΈΛΕΥΣΗΣ .

Η απόφαση γίνεται αποδεκτή όταν υπάρχει πλειοψηφία 85% τουλάχιστον

Ο) Για αποφάσεις σε συγκεκριμένους τομείς αναλαμβάνει αυτόνομα και με δική του πρωτοβουλία η κάθε μικρή ομάδα 3-6 μελών που έχει αναλάβει  τους  συγκεκριμένους τομείς δραστηριότητας

Π) Κάθε μέλος προσφέρει την εργασία του εθελοντικά και σύμφωνα με τις δυνατότητες του και στο αντικείμενο εξειδίκευσης του .

Υπάρχει δυνατότητα ύστερα από αίτημα μετακίνησης κάποιου μέλους σε άλλον τομέα εργασίας , ακόμα και κυκλική εναλλαγή των καθηκόντων ,ύστερα από απόφαση της γενικής συνέλευσης .Η διαδικασία μετατόπισης ευθυνών και εργασιών από μία ομάδα σε μία άλλη , πρέπει να γίνεται σιγά σιγά και σταδιακά , ώστε να μην διαταραχτεί η λειτουργία της κοινότητας .

Ρ)  Κοινόχρηστοι χώροι

1)χώρος εστίασης  και εκδηλώσεων

2)υπαίθριο θέατρο- χώρος δραστηριοτήτων

3) Ξενώνας φιλοξενίας

4) Θεραπευτικό κέντρο

5) Εκπαιδευτικό κέντρο

6) Γραφείο διαχείρισης και γραμματείας

Σ)Δημιουργία βιοκλιματικών κτισμάτων.

Θα δημιουργηθεί ένα χωριό βασισμένο στη βιοκλιματική αρχιτεκτονική, στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας . Τα σπίτια θα είναι αποκλειστικά κατασκευασμένα από φυσικά υλικά, πέτρα, πηλό, άχυρο και ξύλο. Θα απουσιάζει παντελώς το τσιμέντο και τα βιομηχανικά υλικά από τους δρόμους και τους κοινόχρηστους χώρους.

Στόχος της εν λόγω πρωτοβουλίας, είναι να χρησιμοποιηθούν απλές μηχανικές τεχνικές για την ενεργειακή λειτουργία του χωριού, που θα λειτουργούν με τη δύναμη της φύσης

Οικίες βιοκλιματικού σχεδιασμού τα: α) παθητικά ηλιακά συστήματα θέρμανσης, β) παθητικά συστήματα και τεχνικές Αερισμού (φυτεμένο δώμα και φυτεμένη ταράτσα )

Ο Νότιος προσανατολισμός επιτρέπει την διαμόρφωση μεγάλων  ανοιγμάτων για φυσικό

φωτισμό και προσληψη ηλιακής θερμότητας  το χειμώνα, ενω το καλοκαίρι με κατάλληλη ηλιοπροστασία η κατοικία παραμένει δροσερή. 

Γ)κατάλληλα δέντρα ανάλογα με τις εποχές και την χωροθέτηση: Νότια φυλλοβόλα ή Βόρεια αειθαλή δέντρα

Δ)Νερό από βιολογικό καθαρισμό  ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ  ΖΕΟΛΙΘΟΥ  και ΒΡΟΧΗς  για λόγους υγιεινής 

Ε) Βρύσες με αυτόνομο κλείσιμο , ανακυκλώσιμο νερό για W.C.

ΠΗΓΗ   http://oikoxorio.blogspot.gr/

Ο κύκλος των οικοκοινοτήτων

Γίναμε άνθρωποι όταν αρχίσαμε να μαζευόμαστε σε κύκλους, να μαθαίνουμε να συνεργαζόμαστε για να επιβιώσουμε κι έτσι μάθαμε τη γλώσσα και αυξήσαμε την αγάπη και τη συμπόνοια μεταξύ μας, φροντίζοντας από κοινού τα παιδιά μας. Ο κύκλος ήταν η πιο επιτυχημένη μορφή της ανθρώπινης κοινωνίας και εξαφανίζονταν μόνο όταν ο πληθυσμός της κοινότητας αυξάνονταν τόσο, που οι άνθρωποι δεν μπορούσαν πια ν’ ακούσουν ο ένας τον άλλο – η κλίμακα της κοινωνίας δεν ήταν πλέον ανθρώπινη, ο φόβος εισέβαλε και μαζί μ’ αυτόν και ο έλεγχος, η κυριαρχία και η απληστία.
Αυτή είναι η ιστορία όλων των πολιτισμών, ιστορία που παρήγαγε άγχος και φόβο, απομόνωση και μοναξιά. Αυτές οι δυναμικές, όπως έχετε ίσως παρατηρήσει, ενδυνάμωσαν τα οικονομικά και πολιτικά μας συστήματα και το άγχος και ο φόβος ανανεώνονται από μόνα τους.
Έχουμε αρκετή ιστορία πίσω μας για να μπορούμε να επιβεβαιώσουμε ότι το να πετάξουμε αυτά τα συστήματα δεν σημαίνει ότι θα δημιουργήσουμε την κοινωνία που ψάχνουμε. Ο φόβος και η απληστία και ο πόθος για εξουσία πάνω στους άλλους συνεχίζουν να διαφθείρουν οτιδήποτε κι αν προσπαθήσουμε να αντικαταστήσουμε το σύστημα.
Χρειαζόμαστε εδάφη διαμόρφωσης και ανατροφής για μια πραγματικά ανθρώπινη κοινωνία. Αυτό μπορεί να συμβεί χωρίς ν’ απειλούμε ή να αντιμαχόμαστε τους άλλους με εχθροπραξίες.

Στην πραγματικότητα, συμβαίνει ειρηνικά, όλο και περισσότερο. Οι άνθρωποι μαζεύονται για να ζήσουν μαζί, σε μια καλύτερη σχέση με τη γη, με τη ζωή, μεταξύ τους και με τον εαυτό τους. Έχω εργαστεί σε τέτοιες κοινότητες, που αποκαλούν τον εαυτό τους τώρα Οικοχωριά, πάνω από 40 χρόνια.
Είναι τέλειες; Φυσικά όχι.
Αλλά η ζωή εκεί είναι σίγουρα πολύ καλύτερη, πολύ πιο χαρούμενη, ελεύθερη, πιο δημιουργική και ικανοποιητική από κάθε άλλο μέρος έξω απ΄αυτές. Πιο ικανοποιητική λοιπόν από τη φτωχή, αγωνιώδη και απομονωμένη ζωή, ακόμη και από αυτή των πλουσίων, του ένα τοις εκατό, στις θωρακισμένες τους κοινότητες.
Αυτά τα Οικοχωριά είναι εργαστήρια, πειραματικοί χώροι που δημιουργούν έναν νέο κόσμο κι όπου προσπαθούν να επεξεργαστούν όλους τους κόμπους και να κάνουν τη ζωή πιο καλή για τον καθένα.
Σας προσκαλώ όλους να τα ερευνήσετε περισσότερο – ψάξτε την Tamera, το Zegg, την Damanhur, το Findhorn, το The Farm, για να ονομάσω μόνο μερικά – υπάρχουν χιλιάδες άλλα. Από αυτά μπορείτε να μάθετε μονοπάτια της ειρήνης, της πνευματικότητας, των εναλλακτικών στην υγεία, τη γεωργία, την permaculture, την ενέργεια, την εκπαίδευση, την κοινωνική δικαιοσύνη, τις δημιουργικές τέχνες, την αυτάρκεια και διατήρηση του εδάφους, του νερού και της άγριας ζωής.

Η συμπόνοια, ένα βασικό ανθρώπινο χαρακτηριστικό, μαραζώνει μέσα μας εξ αιτίας της απομόνωσης και του φόβου. Χρειαζόμαστε μια κοινωνία όπου οι υψηλότεροι στόχοι που προσφέρονται δεν είναι η υλική ευμάρεια, η φήμη ή η εξουσία πάνω στους άλλους, αλλά οι πλούσιες απολαύσεις της ανθρώπινης καρδιάς και του μυαλού. Μια οικονομία που δεν βασίζεται στο τι παίρνω αλλά στο τι δίνω, όπου τα δώρα των πηγών της Γης δεν προορίζονται για κατοχή αλλά για την ικανοποίηση του κοινού καλού, του μοιράσματος, της βοήθειας, της θεραπείας.
Όταν γεννηθήκαμε ήμαστε, όπως κάθε μωρό, καλοί κι αθώοι, όλο ανυπομονησία και περιέργεια – αγαπούσαμε την εγγύτητα, να παίζουμε, να γελάμε, να δημιουργούμε και να βοηθάμε τους άλλους.
Θέλουμε να ακουστούμε, να γίνουμε κατανοητοί, να είμαστε αποδεκτοί και να μας εκτιμούν.
Συνειδητοποιούμε, όπως το έθετε ο παλιός μου φίλος Pete Seeger, «Κανείς μας δεν μπορεί να φτάσει εκεί εκτός κι αν πάμε όλοι μαζί». Κι αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ακούμε ο ένας τον άλλο. Δεν μπορούμε ν’ ακούμε τον καθένα σε ομάδες χιλιάδων ή ακόμη και εκατοντάδων ανθρώπων. Χρειάζεται να βρισκόμαστε σε κύκλους, όπου ο καθένας μπορεί να εισακουστεί από όλους. Κανείς μας δεν μπορεί να το κάνει μόνος. Χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλο.

Μαζί δεν υπάρχει τίποτα που να μην μπορούμε να κάνουμε.

ΠΗΓΗ http://skalaecovillage.com/manitonquat

ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΥ - ΠΡΑΤΤΕΙΝ

Η ΕΥ – ΠΡΑΤΤΕΙΝ δραστηριοποιείται στον τομέα της διατροφικής αυτάρκειας και αποδέσμευσης από τον έλεγχο που ασκούν στη διατροφή και στην υγεία μας, τόσο τα πιστωτικά ιδρύματα, όσο και τα μονοπώλια των σπόρων, των φυτοπροστατευτικών προϊόντων και των δικτύων παραγωγής, διανομής και πώλησης τροφίμων. Για την εξασφάλιση της διατροφικής αυτάρκειας όσο το δυνατόν περισσοτέρων ανθρώπων, η ΕΥ-ΠΡΑΤΤΕΙΝ αναπτύσσει τράπεζα σπόρων παραδοσιακών ποικιλιών και δημιουργεί τις υποδομές για δίκτυα παραγωγών – καταναλωτών χωρίς μεσάζοντες , όπου παραγωγοί που αποδεδειγμένα καλλιεργούν βάσει των αρχών της ορθής γεωργικής πρακτικής, χωρίς μεταλλαγμένα και υπολείμματα φυτοφαρμάκων , διαθέτουν απευθείας τα προϊόντα τους στους καταναλωτές. Για την εξάπλωση του κινήματος της αυτάρκειας και αποδέσμευσης από οικονομικά και διατροφικά συμφέροντα παρέχουμε σε ομάδες ενεργών πολιτών κάθε βοήθεια ώστε : 1. Να διασφαλισθούν, μέσω τραπεζών σπόρων, οι παραδοσιακές ποικιλίες κάθε περιοχής της πατρίδας μας 2. Να προστατευθούν έναντι των μεταλλαγμένων αυτές οι ποικιλίες σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο ως Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης ή / και ως Προϊόντα Γεωγραφικής Ένδειξης 3. Να καλλιεργηθούν και να διατεθούν χωρίς μεσάζοντες μέσα σε κάθε ομάδα ενεργών πολιτών. Με αυτό τον τρόπο αγωνιζόμαστε ώστε να δημιουργηθούν πυρήνες αυτάρκειας και αλληλεγγύης σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας.

ΠΗΓΗ

Η αυτοοργάνωση των κοινοτήτων και η θεωρία της πολυπλοκότητας

Α. Η  υποχώρηση  του αναγωγισμού  στην επιστήμη

Τα  τελευταία  χρόνια  έφθασε  στα  όριά  του  ο αναγωγισμός  στην επιστήμη, η αντίληψη  δηλαδή  ότι  τα  φαινόμενα εξηγούνται δια της αναγωγής  τους  σε  μια  ουσία  ή  θεωρία. Για  παράδειγμα, κατά  τον υλισμό  όλα  τα φαινόμενα εξηγούνται δια  της αναγωγής  τους  στην  ύλη. Κατά  τη θεωρία  του συμπεριφορισμού  στην ψυχολογία, η συμπεριφορά  του ανθρώπου  εξηγείται δια της  αναγωγής  της  σε  σχέσεις  ερεθίσματος  και αντίδρασης, Κατά  τη θεωρία  του φυσικαλισμού (φιλοσοφία  του νου) τα  ψυχικά γεγονότα  ανάγονται  σε  αντίστοιχες  φυσιολογικές λειτουργίες  του ανθρώπινου εγκεφάλου. Ενώ,  για  παράδειγμα, κατά  την αιτιοκρατία, όλα  τα πράγματα  και όλα  τα γεγονότα  στον κόσμο εξηγούνται δια της αναγωγής  τους σε  αιτιώδεις σχέσεις.

Όλες  οι ανωτέρω  επιστημονικές  θεωρήσεις  εγγράφονται πλέον στην ιστορία  της επιστήμης  και  παύουν  να έχουν σήμερα  την ισχύ  που είχαν  πριν την εμφάνιση  της ολιστικής  θεωρίας  της  πολυπλοκότητας. Η  συλλογικού-ολιστικού τύπου  θεωρία  της  πολυπλοκότητας  κάθε μορφής  συστημάτων  αποτελεί  τη βάση  για  την αυτοοργάνωση  κάθε μορφής  κοινοτήτων.




Β. Η  φιλοσοφική  κοινών αρχών  θεωρία  της πολυπλοκότητας   απέναντι  στον αναγωγισμό

Από  Cynical

Η κατανόηση της πραγματικότητας από τις φυσικές επιστήμες αλλά και τις κοινωνικές, στηρίχτηκε κατά κύριο λόγο στην αναγωγιστική σκέψη, δηλαδή στη βασική ιδέα ότι το όλο μπορεί να γίνει προσπελάσιμο και κατανοητό μέσα από την κατανόηση των μερών που το απαρτίζουν. Ότι κάθε σύστημα, κάθε φαινόμενο μπορεί να αναλυθεί σε επί μέρους συνιστώσες, όπου η μελέτη και η γνώση των συστατικών τους στοιχείων όπως και των δυνάμεων διαμέσου των οποίων αλληλεπιδρούν, μπορούν ν’ αποτελέσουν ικανές προϋποθέσεις για την σύνθεση της πλήρους εικόνας.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση, ότι δηλαδή «το όλον δεν είναι τίποτε άλλο παρά το άθροισμα των μερών του», αντανακλάται με τον πιο εύγλωττο τρόπο και στη διαδεδομένη αντίληψη περί κοινωνίας, όπως παγιώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, με τις γνωστές σε όλους μας συνέπειες.

Η αναγωγιστική σκέψη, παρ’ όλα αυτά απετέλεσε για αιώνες ένα πολύτιμο εργαλείο στα χέρια των φυσικών μιας και απέδωσε καρπούς στην εξωνυχιαστική σπουδή του μικρόκοσμου. Από την άλλη μεριά όμως, καθώς οι απαιτήσεις κατανόησης του κόσμου αυξάνονταν, όπως επίσης και οι πειρασμοί για τη μελέτη ακόμα πιο πολύπλοκων, πραγματικών συστημάτων, ο αναγωγισμός έφτασε γρήγορα στα όριά του. Οι περιορισμοί αυτοί τέθηκαν εν πολλοίς από την ανάπτυξη των βιολογικών επιστημών, και των επιστημών του εγκεφάλου, καθ’ όσον γρήγορα έγινε κατανοητό, ότι όσο λεπτομερής και αν είναι η κατανόηση των φυσικοχημικών μηχανισμών του κυττάρου δεν θα φτάσουν ποτέ να εξηγήσουν το φαινόμενο της ζωής, όπως επίσης, ούτε η λεπτομερής καταγραφή του τρόπου λειτουργίας των νευρωνικών συνάψεων θα μπορέσει ποτέ να παράσχει εξηγήσεις για την εμφάνιση και το μηχανισμό λειτουργίας της σκέψης. Επομένως η ανάγκη εξεύρεσης ενός άλλου τρόπου προσέγγισης πιο συλλογικού-ολιστικού ήταν επιτακτική. Και στο σημείο αυτό έρχεται να μάς συναντήσει η σχετικά πρόσφατη θεωρία της πολυπλοκότητας (complexity theory), συστατικά στοιχεία της οποίας αποτελούν η μελέτη της αυτο-οργάνωσης (self-organization) των πολύπλοκων συστημάτων και των αναδυόμενων (emergent) ιδιοτήτων τους. Φιλοδοξία της είναι δε, να εντοπίσει τις κοινές αρχές, και γιατί όχι τους οικουμενικούς νόμους, αν υπάρχουν, που διέπουν τη χωρική διευθέτηση, την κίνηση και τα σχήματα συμπεριφοράς διαφορετικών μεταξύ τους συστημάτων, όχι μόνο στη φύση και στη βιολογία, αλλά και στις κοινωνίες, στις πόλεις και στην οικονομία.

Η ιστορία της φυσικής χοντρικά μπορεί να χωριστεί σε τρεις περιόδους,α) σε μια αρχική όπου η μελέτη περιορίζεται σε μικρά συστήματα, λίγων μόνο μεταβλητών που μπορούν να επιλυθούν με μολύβι και χαρτί και με τα υπάρχοντα μαθηματικά, β) σε μια επομένη, όπου με τη χρήση στατιστικών μεθόδων η μελέτη επεκτείνεται σε θερμοδυναμικά συστήματα, με άπειρο αριθμό μεταβλητών, όπως αέρια και υγρά, αλλά με μικρό βαθμό οργάνωσης και αλληλεξάρτησης των μεταβλητών τους και γ) στη σημερινή, όπου η μελέτη επιχειρεί να περιλάβει αληθινά πολύπλοκα συστήματα με βαθιά αλληλεξάρτηση και ενδογενή ικανότητα οργάνωσης σε νέες μορφές.

Η  κοινωνία  των μυρμηγκιών

Αν πάρουμε ως παράδειγμα μια αποικία μυρμηγκιών και προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε τον αξιοθαύμαστο τρόπο με τον οποίο έχει αυτή οργανωθεί, γρήγορα θα διαπιστώσουμε ότι η αναγωγιστική σκέψη δεν μπορεί να προσφέρει κάτι. Οι με κόπους μαζεμένες πληροφορίες για το κάθε μυρμήγκι χωριστά, μάς είναι εντελώς άχρηστες. Ούτε επίσης βοηθάει η υπόθεση ότι η οργάνωση μπορεί να οφείλεται σε κάποιο ιεραρχικό σύστημα, με κάποιον στην κορυφή που να μεταβιβάζει εντολές προς τα κάτω. Και τούτο διότι ο ρόλος της βασίλισσας της αποικίας είναι καθαρά αναπαραγωγικός και όχι οργανωτικός. Πώς γίνεται λοιπόν και τα μυρμήγκια, αλλά και άλλα κοινωνικά έντομα, κατορθώνουν και αναλαμβάνουν ρόλους διακριτούς ως προς το συγύρισμα και το νοικοκυριό, το κυνήγι τροφής και την απώθηση των εχθρών, το μάζεμα των σκουπιδιών και το θάψιμο των νεκρών σε χώρους σε ιδανική απόσταση τόσο μεταξύ τους, όσο και σε σχέση με κατοικημένες περιοχές και αποθήκες; Πώς γίνεται να συνεννοούνται όλα μαζί και να καταφέρνουν να αναπαράγουν την άριστα οργανωμένη αποικία τους, χωρίς να διαθέτουν ούτε ευφυΐα, ούτε και γενικό κουμανταδόρο;

Η  φιλοσοφία  αυτοοργάνωσης  της  κοινωνίας  των μυρμηγκιών

Απλούστατα με τρία μόνο όπλα: α) Το «κάνω ό,τι κάνει ο διπλανός μου»,β) κάποιες ορμόνες, την έκκριση των οποίων μπορούν να ρυθμίζουν κατά βούληση (;) και γ) την θετική ανάδραση (positivefeedback) του ίδιου του συστήματος πάνω στον εαυτό του με σκοπό την καλύτερη διαμόρφωση των κανόνων· στη συγκεκριμένη περίπτωση, της ποσότητας της εκκρινόμενης ορμόνης.

Η κατά τεκμήριον, συλλογική ευφυΐα της μυρμηγκούπολης, ως πρότυπο της αυτο-οργανωμένης (self-organized) κοινωνίας, δεν είναι παρά η αναδυόμενη (emergent) ιδιότητα ενός πολύ μεγάλου συνόλου ομοίων και ανεξάρτητων μυρμηγκιών, όπου το «κάνω ό,τι κάνεις» μεταφράζεται στην απόφαση που παίρνει το ένα από αυτά βλέποντας το τι κάνουν κάποια άλλα που συναντάει τυχαία, ενώ οι κανόνες της αλληλεπίδρασης ορίζονται από τις ορμόνες-σήματα, ο τρόπος χρήσης των οποίων βρίσκεται εγγεγραμμένος λόγω φυσικής επιλογής και ικανότητας προσαρμογής στο DNA.

Ο  παραλληλισμός  μυρμηγκιών και  νευρώνων του ανθρώπινου εγκεφάλου

Χρησιμοποιώντας το ίδιο λεξιλόγιο, μπορούμε να πούμε ότι και η σκέψη αποτελεί μια αναδυόμενη ιδιότητα που προκύπτει από την ασυντόνιστη τοπική αλληλεπίδραση δισεκατομμυρίων νευρώνων, μέσω νευρικών ηλεκτρικών ώσεων, και μέσω μιας μακράς διαδικασίας αλληλεπίδρασης με το εξωτερικό περιβάλλον και προσαρμογής σε αυτό.

Ποια είναι λοιπόν τα κοινά χαρακτηριστικά τα οποία μοιράζονται τα δυο προηγούμενα συστήματα, δηλαδή η αποικία μυρμηγκιών και οι εγκεφαλικοί νευρώνες; Με λίγα λόγια πρόκειται για συστήματα πολύπλοκα, αποκεντρωμένα και μη ιεραρχικά, οργανωμένα εκ των κάτω (bottom-up), προσαρμόσιμα, και τα οποία εμφανίζουν αναδυόμενη (emergent) λειτουργική συμπεριφορά, (συλλογική ευφυΐα τα μυρμήγκια, σκέψη ο εγκέφαλος) βασιζόμενα αποκλειστικά στην ανάδραση (feedback) για την αυτορρύθμιση και την εξέλιξή τους. Στα εν λόγω συστήματα, τα στοιχεία που τα απαρτίζουν (μυρμήγκια και νευρώνες), δρώντας σε ένα κατώτερο επίπεδο και ακολουθώντας στοιχειώδεις κανόνες, μπορούν και φτάνουν σε ένα ανώτερο επίπεδο λειτουργίας, εντελώς νέας και απρόβλεπτης με βάση τις δυνατότητες του προηγούμενου πεδίου οργάνωσης. Με την έννοια αυτή τα εν λόγω συστήματα είναι μη-αναγώγιμα.

Συμπεριφορά  και  φυσική  οργάνωση

Σε ό,τι αφορά την αναδυόμενη συλλογική συμπεριφορά, αυτό που έχει σημασία, είναι ότι θα πρέπει να είναι λειτουργική, να εξυπηρετεί δηλαδή καλύτερα τις ανάγκες του συνόλου απ’ ότι θα μπορούσε να κάνει το καθένα από τα συστατικά του μέρη, γεγονός που θέτει σαν απαράβατη προϋπόθεση την ικανότητα προσαρμογής του συστήματος στο περιβάλλον. Στα μεν φυσικά συστήματα η προσαρμογή επιχειρείται με φυσικό τρόπο μέσω του DNA, στα δε τεχνητά επιβάλλεται έξωθεν με τον κατάλληλο προγραμματισμό των κανόνων αλληλεπίδρασης. Οι τυφώνες για παράδειγμα, δεν μπορούν να αποτελέσουν παράδειγμα αναδυόμενης συμπεριφοράς για το λόγο ότι λείπει η προσαρμοστικότητα και η λειτουργικότητα.

Στη φύση υπάρχουν ένα σωρό άλλα συστήματα τα οποία αυτοοργανώνονται ώστε μέσα από τις δομές που προκύπτουν να αναδύεται μια νέα και μοναδική μακροσκοπική λειτουργική συμπεριφορά. Πάρτε για παράδειγμα τον σχηματισμό των πουλιών σε σμήνος, των ψαριών σε κοπάδια και τις πόλεις σαν αυτοτελείς οντότητες, κάθε μια με δικό της άρωμα και ψυχή, η Αθήνα εντελώς διαφορετική από το Παρίσι, με το τελικό αποτέλεσμα να διαμορφώνεται τυχαία από τις ασυντόνιστες και ανεξάρτητες κινήσεις εκατομμυρίων ανθρώπων.

Τη φύση της κοινωνίας σαν ανάδυση (emergence) υποστήριξε και ο Hayek στα γραπτά του, αντιτιθέμενος στις θεωρίες που την ήθελαν σαν το συνειδητό δημιούργημα ενός έλλογου όντος, (Θεός ή Λεβιάθαν). Παράλληλα όμως υποστηρίζει και την αναδυόμενη φύση των κοινωνικών θεσμών, όπως οι νόμοι και το κράτος, ερχόμενος προφανώς σε αντίθεση με τους αναρχικούς, σύμφωνα με τους οποίους, είναι οι νόμοι και οι θεσμοί αυτοί οι οποίοι αποτρέπουν την κοινωνία από το να αυτο-οργανωθεί μέσω της εθελοντικής συνεργασίας των ατόμων. 

Αρχές οργάνωσης της Κοινωνικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας

Η λέξη οικονομία, συνειρμικά, φέρνει στο μυαλό των περισσότερων την έννοια του κέρδους.  Τα τελευταία όμως χρόνια και, ελέω της οικονομικής δυσκολίας που αφορά όλο και περισσότερα κοινωνικά στρώματα, η Ελλάδα ανακαλύπτει ένα σχετικά καινούριο πρόσωπο της οικονομίας, την κοινωνική οικονομία ή για να είμαστε πιο ακριβείς, τον τρίτο τομέα της οικονομίας.  Ο τρίτος τομέας της οικονομίας αφορά όλες τις δραστηριότητες που αφ’ ενός δεν προσβλέπουν στη κερδοσκοπία αλλά στη δίκαιη ανταμοιβή για προϊόντα και υπηρεσίες που προορίζονται για την αλληλοϋποστήριξη και αυτο-οργάνωση  των πολιτών και αφ’ ετέρου δεν προσβλέπουν σε κρατική εμπλοκή ή υποστήριξη. Ένας σημαντικός τομέας αυτής της οικονομίας είναι και ο τομέας παραγωγής και διάθεσης τροφίμων, όπως αυτός εκφράζεται από την ανάπτυξη της Κοινωνικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας.

«Η Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία  αφορά  την ανάπτυξη  ομάδων  καταναλωτών, οι οποίες  συνεισφέρουν  στον προϋπολογισμό ενός ή περισσοτέρων  αγροκτημάτων  και καθορίζουν το είδος των παραγομένων προϊόντων καθώς και την ποσότητα που θα καλύπτει τις  ετήσιες διατροφικές τους ανάγκες. Το σύστημα έχει πολλές παραλλαγές στο πώς υποστηρίζεται ο προϋπολογισμός των αγροκτημάτων από τους καταναλωτές και το πώς οι παραγωγοί παραδίδουν τα προϊόντα. Έτσι, τα άτομα, οι οικογένειες ή οι ομάδες  υποστηρίζουν τον προϋπολογισμό όλου του αγροκτήματος και παραλαμβάνουν εβδομαδιαία, ότι είναι εποχιακά ώριμο. 

Οι καταναλωτές  οργανώνουν  τα δικά τους σχέδια παραγωγής και κατανάλωσης ,  πολλές μάλιστα φορές οι ίδιοι νοικιάζουν αγροκτήματα  και στη συνέχεια προσλαμβάνουν καλλιεργητές ή ασχολούνται εκ περιτροπής οι ίδιοι με τις απαραίτητες αγροτικές εργασίες. Πολλές ομάδες  έχουν ένα κεντρικό πυρήνα μελών που βοηθά στα διοικητικά τους. Κάποιες απαιτούν και κάποιες το προσφέρουν ως επιλογή στα μέλη, να προσφέρουν εργασία ως μέρος του κόστους του μεριδίου. Τα μέλη της έχουν ενεργή συμμετοχή στην παραγωγή, παρέχοντας ένα είδος άμεσης χρηματοδότησης μέσω του προαγορασμένου μεριδίου και βοηθώντας με τη διανομή παίρνοντας τα δικά τους μερίδια. Πολλές φορές, τα καλλιεργούμενα προϊόντα και οι καλλιεργητικές μέθοδοι συν αποφασίζονται σε συνελεύσεις, χτίζοντας έτσι μία ισχυρή σχέση μεταξύ καταναλωτή και παραγωγού.

Στόχοι:

1.    Εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού σε μία αγορά τροφίμων που ευνοεί συνήθως τη μεγάλης κλίμακας βιομηχανοποιημένη γεωργία έναντι της τοπικής παραγωγής τροφίμων.

2.    Μείωση της πιθανότητας απώλειας τροφίμων και τους οικονομικούς κινδύνους για τους παραγωγούς.

3.    Βελτίωση της ποιότητας της τροφής όσο και της φροντίδας που δίνεται στη γη, τα φυτά και τα ζώα.

4.    Ένα διαφανή προϋπολογισμό για όλη τη σεζόν, για την παραγωγή συγκεκριμένου ευρέως φάσματος προϊόντων και για προκαθορισμένο αριθμό εβδομάδων τον χρόνο.

5.    Ένα κοινό σύστημα τιμολόγησης, όπου παραγωγοί και καταναλωτές συζητούν και δημοκρατικά αποφασίζουν τις τιμές, βασιζόμενοι στην αποδοχή του προϋπολογισμού

6.    Συμφωνία «μοιρασμένου κινδύνου και κέρδους» π.χ. ότι οι καταναλωτές θα καταναλώνουν  ό,τι οι παραγωγοί καλλιεργούν, ακόμη και με τις ιδιομορφίες της καλλιεργητικής περιόδου.

Τι προσφέρει;

1.    Ο γεωργός εξασφαλίζει εκ των προτέρων το εισόδημά του, μειώνεται το κόστος παραγωγής και οι κίνδυνοι της αγοράς.

2.    Προωθείται η δημιουργία μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

3.    Επιτυγχάνονται για τον καταναλωτή χαμηλότερες και ανταγωνιστικές τιμές σε σύγκριση με τα συμβατικά καλλιεργούμενα προϊόντα, λόγω κυρίως της μείωσης του κόστους μεταφορών και διανομής.

4.    Καταργούνται οι μεσάζοντες και η αισχροκέρδεια ορισμένων εξ αυτών.

5.    Παράγονται καλύτερης ποιότητας προϊόντα, τα οποία τις περισσότερες περιπτώσεις καλλιεργούνται με βάση της αρχές της βιολογικής ή βιοδυναμικής γεωργίας.

6.    Οι καταναλωτές έχουν την ευκαιρία κάποια στιγμή να επισκεφτούν τα αγροκτήματα και τις φάρμες στις οποίες παράγονται τα προϊόντα που προμηθεύονται και να διαπιστώσουν από κοντά τον τρόπο και τις συνθήκες παραγωγής.

7.    Τα προϊόντα είναι πιο φρέσκα καθώς δε χρειάζεται να μεταφερθούν σε μεγάλες αποστάσεις.

8.    Μειώνεται η μόλυνση του περιβάλλοντος από τις μεταφορές.

Οργανωτικά  θέματα :                                                                                                           

  Βασικές προϋποθέσεις για την επιτυχία μιας ομάδας Κοινωνικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας  είναι:

1.     Κάποιος που αναλαμβάνει «συντονιστής» φροντίζει να συγκεντρώνει ανθρώπους και οικογένειες από τη γειτονιά και την πόλη του, που τους παρουσιάζει την ιδέα και τους εξηγεί πώς μπορεί να οργανωθεί το εγχείρημα. Ένα πρώτο κοινό που θα δει θετικά την ιδέα του είναι συνήθως άνθρωποι με οικολογικές ευαισθησίες, κοινωνικά υπεύθυνοι και με κριτική προσέγγιση στο οικονομικό σύστημα της αγοράς.

2.     Μαζί οργανώνουν άτυπες συνεδριάσεις για να συζητήσουν τη γενική οργάνωση και την πιθανή γνώση τους για / ή γνωριμία τους με ντόπιους παραγωγούς που θα ενδιαφέρονταν για συνεργασία και θα σέβονται τα κριτήρια της κριτικής  κατανάλωσης και της ηθικής αγοράς.

3.     Στη συνέχεια, συντάσσουν έναν κατάλογο θεμελιωδών αξιών / κριτηρίων για την επιλογή των παραγωγών (να είναι ντόπιοι ή μικροί παραγωγοί, να παράγουν βιολογικά τρόφιμα, να πιστεύουν στο δίκαιο εμπόριο, κ.ά.) και αρχίζουν να επισκέπτονται τους επιλεγμένους παραγωγούς, προκειμένου να τους προτείνουν τη συνεργασία και να δουν κατά πόσο μπορεί να αναπτυχθεί μαζί τους η απαραίτητη σχέση εμπιστοσύνης

4.     Η ομάδα καταρτίζει ετήσιο χρονοδιάγραμμα για την παραγγελία και τη διανομή των προϊόντων που θα επιλέξει να παραγγείλει και αυτό την εξυπηρετεί συχνά και στην επίτευξη καλύτερων τιμών στα αγαθά.

Η Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία θα μπορούσε να αποτελέσει μία καλή λύση για την Ελλάδα του σήμερα, όπου χιλιάδες ελληνικές οικογένειες δοκιμάζονται από την οικονομική κρίση, την ανεργία και ταυτόχρονα την εξωφρενική αύξηση των τιμών στα είδη πρώτης ανάγκης. Αντίστοιχα και για τους Έλληνες παραγωγούς είναι μία καλή ευκαιρία να απαγκιστρωθούν από τους χονδρεμπόρους, που αρκετές φορές αγοράζουν τα προϊόντα τους σε εξευτελιστικές τιμές. Είναι καιρός να συνεργαστούμε και να ξαναχτίσουμε σχέσεις εμπιστοσύνης ανάμεσά μας. 
ΠΗΓΗ

Πως λειτουργεί η Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία

Μία νέα μορφή γεωργικής εκμετάλλευσης, η Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία (CSA), έρχεται σαν εναλλακτική πρόταση στην παραγωγή και διάθεση των αγροτικών προϊόντων στην αγορά. Κάτι που έχει ξεκινήσει, έστω και σε μικρή κλίμακα, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες από τη δεκαετία του ’60, σήμερα αποτελεί μία επίκαιρη για τη χώρα μας πρόταση που θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να βρει μεγάλη ανταπόκριση.

Πώς λειτουργεί;

Η Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία (CSA) είναι ένα σχετικά νέο κοινωνικοοικονομικό μοντέλο παραγωγής τροφίμων, πώλησης και διανομής, αγροτικών προϊόντων. Αυτό το είδος καλλιέργειας λειτουργεί με σημαντικά μεγαλύτερη ανάμειξη των καταναλωτών και των υπόλοιπων ενδιαφερόμενων μελών, έχοντας ως αποτέλεσμα μία στενότερη από το συνηθισμένο σχέση καταναλωτή - παραγωγού. Το βασικό σχέδιο περιλαμβάνει την ανάπτυξη μίας συνεκτικής ομάδας καταναλωτών, η οποία προτίθεται να χρηματοδοτήσει τον προϋπολογισμό μίας ολόκληρης σεζόν προκειμένου να έχει ποιοτικά τρόφιμα. Το σύστημα έχει πολλές παραλλαγές στο πώς υποστηρίζεται ο προϋπολογισμός της φάρμας από τους καταναλωτές και το πώς οι παραγωγοί παραδίδουν τα τρόφιμα. Έτσι, τα άτομα, οι οικογένειες ή οι ομάδες δεν πληρώνουν για συγκεκριμένα γραμμάρια ή κιλά παραγωγής, αλλά υποστηρίζουν τον προϋπολογισμό όλου του κτήματος και λαμβάνουν εβδομαδιαία, ότι είναι εποχιακά ώριμο. Η κάθε ομάδα πληρώνει μία προκαθορισμένη τιμή για κάθε παράδοση, ενώ έχει τη δυνατότητα να ξεκινήσει ή να σταματήσει τη συμμετοχή της όποτε θέλει. Αυτό το είδος ρύθμισης ονομάζεται και επιμερισμός σοδειάς ή σύστημα καλαθιού.  Σε τέτοιες περιπτώσεις ο αγρότης μπορεί να συμπληρώνει το κάθε καλάθι με προϊόντα που φέρνει από γειτονικές φάρμες για μεγαλύτερη ποικιλία. Λαχανικά και φρούτα είναι οι πιο συνήθεις σοδειές στις CSA.

Ορισμένες φάρμες διαθέτουν αποκλειστικά τα προϊόντα τους με τον τρόπο που προαναφέρθηκε, ενώ άλλες πουλάνε επίσης σε πάγκους στο κτήμα, σε λαϊκές αγορές και άλλα δίκτυα αγοράς.

Οι καταναλωτές έχουν οργανώσει τα δικά τους σχέδια CSA, πολλές μάλιστα φορές οι ίδιοι νοικιάζουν γη και στη συνέχεια προσλαμβάνουν καλλιεργητή. Πολλές CSA έχουν ένα κεντρικό πυρήνα μελών που βοηθά στα διοικητικά τους. Κάποιες απαιτούν και κάποιες το προσφέρουν ως επιλογή στα μέλη, να προσφέρουν εργασία ως μέρος του κόστους του μεριδίου. Τα μέλη της έχουν ενεργή συμμετοχή στην παραγωγή, παρέχοντας ένα είδος άμεσης χρηματοδότησης μέσω του προαγορασμένου μεριδίου και βοηθώντας με τη διανομή παίρνοντας τα δικά τους μερίδια. Πολλές φορές, τα καλλιεργούμενα προϊόντα και οι καλλιεργητικές μέθοδοι συναποφασίζονται σε συνελεύσεις, χτίζοντας έτσι μία ισχυρή σχέση μεταξύ καταναλωτή και παραγωγού. Γενικά οι φάρμες CSA είναι μικρές, ανεξάρτητες και οικογενειακές φάρμες.

Ιστορία

Η καταγωγή της κοινωνικά υποστηριζόμενης γεωργίας δεν είναι εντελώς ξεκάθαρη. Σύμφωνα με τις περισσότερες πηγές, ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ’60 στην Γερμανία, την Ελβετία και την Ιαπωνία ως απάντηση στην ανησυχία για την ασφάλεια της τροφής και την αστικοποίηση της αγροτικής γης. Στην Ευρώπη, πολλές από τις φάρμες της κοινωνικά υποστηριζόμενης γεωργίας εμπνεύστηκαν από τις οικονομικές θεωρίες του Αυστριακού φιλόσοφου Rudolf Steiner και πειραματίστηκαν με κοινοτικές φάρμες εφαρμόζοντας βιοδυναμικές καλλιέργειες. Το 1965 στην Ιαπωνία, ομάδες μητέρων οι οποίες προβληματίζονταν και ανησυχούσαν για την αύξηση τη εισαγόμενης τροφής και την απώλεια καλλιεργήσιμης γης, ξεκίνησαν τα πρώτα πλάνα για τη δημιουργία CSA, τα λεγόμενα «teikei».

Η Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 1984, όταν ο Jan Vander Tuin, έφερε αυτή την ιδέα από την Ευρώπη στη Βόρεια Αμερική. Από τότε μέχρι σήμερα, οργανώθηκαν πολλές και μεγάλες φάρμες τέτοιου τύπου σε όλη τη Βόρεια Αμερική και κυρίως Βορειοανατολικά, την ακτή του Ειρηνικού και τις άνω μεσοδυτικές πολιτείες και τον Καναδά. Στην Β. Αμερική τώρα υπάρχουν τουλάχιστον 1.300 CSA φάρμες με τις εκτιμήσεις να τις υπολογίζουν μέχρι και 3.000. Σήμερα, εκατομμύρια Ιάπωνες καταναλωτές συμμετέχουν στο σύστημα «teikei», που αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό μερίδιο της κατανάλωσης φρέσκων προϊόντων. Στην Ευρώπη, οι αριθμοί δεν είναι αντίστοιχοι αλλά υπάρχουν αρκετά αγροκτήματα τέτοιου τύπου και οργανώσεις σε πολλές χώρες. Για παράδειγμα, στην Ολλανδία οι φάρμες της κοινωνικά υποστηριζόμενης γεωργίας ονομάζονται Pergola και στην Γαλλία AMAP.

Στόχοι:

1. Εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού σε μία αγορά τροφίμων που ευνοεί συνήθως τη μεγάλης κλίμακας βιομηχανοποιημένη γεωργία έναντι της τοπικής παραγωγής τροφίμων.
2. Μείωση της πιθανότητας απώλειας τροφίμων και τους οικονομικούς κινδύνους για τους παραγωγούς.
3. Βελτίωση της ποιότητας της τροφής όσο και της φροντίδας που δίνεται στη γη, τα φυτά και τα ζώα.

Στην πιο επίσημη και δομημένη μορφή της στην Ευρώπη και τη Β. Αμερική, η CSA εστιάζει στο να έχει:

1. Ένα διαφανή προϋπολογισμό για όλη τη σεζόν, για την παραγωγή συγκεκριμένου ευρέως φάσματος προϊόντων και για προκαθορισμένο αριθμό εβδομάδων τον χρόνο.
2. Ένα κοινό σύστημα τιμολόγησης, όπου παραγωγοί και καταναλωτές συζητούν και δημοκρατικά αποφασίζουν τις τιμές, βασιζόμενοι στην αποδοχή του προϋπολογισμού
3. Συμφωνία «μοιρασμένου κινδύνου και κέρδους» π.χ. ότι οι καταναλωτές θα τρώνε ότι οι παραγωγοί καλλιεργούν, ακόμη και με τις ιδιομορφίες της καλλιεργητικής περιόδου.

Τι προσφέρει;

1. Ο γεωργός εξασφαλίζει εκ των προτέρων το εισόδημά του, μειώνεται το κόστος παραγωγής και οι κίνδυνοι της αγοράς.
2. Προωθείται η δημιουργία μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
3. Επιτυγχάνονται για τον καταναλωτή χαμηλότερες και ανταγωνιστικές τιμές σε σύγκριση με τα συμβατικά καλλιεργούμενα προϊόντα, λόγω κυρίως της μείωσης του κόστους μεταφορών και διανομής.
4. Καταργούνται οι μεσάζοντες και η αισχροκέρδεια ορισμένων εξ αυτών.
5. Παράγονται καλύτερης ποιότητας προϊόντα, τα οποία τις περισσότερες περιπτώσεις καλλιεργούνται με βάση της αρχές της βιολογικής ή βιοδυναμικής γεωργίας.
6. Οι καταναλωτές έχουν την ευκαιρία κάποια στιγμή να επισκεφτούν τα αγροκτήματα και τις φάρμες στις οποίες παράγονται τα προϊόντα που προμηθεύονται και να διαπιστώσουν από κοντά τον τρόπο και τις συνθήκες παραγωγής.
7. Τα προϊόντα είναι πιο φρέσκα καθώς δε χρειάζεται να μεταφερθούν σε μεγάλες αποστάσεις.
8. Μειώνεται η μόλυνση του περιβάλλοντος από τις μεταφορές.

Πρόταση για την Ελλάδα

Ήδη από την άνοιξη έχουν ξεκινήσει πρωτοβουλίες ενημέρωσης του αγροτικού κόσμου σχετικά με το νέο μοντέλο γεωργίας από τον Οργανισμό Ελέγχου και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων-ΔΗΩ σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Βασικός σκοπός για το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα “CSA for Europe” είναι οι καλλιεργητές και οι καταναλωτές να γνωριστούν με την Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία, μέσω ενημερωτικών εκδηλώσεων καθώς και μέσω επισκέψεων σε αγροκτήματα που λειτουργούν με αυτές τις αρχές σε άλλες χώρες. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τα έξοδα μετακίνησης και υπάγεται στα προγράμματα Grundtvig για την εκπαίδευση ενηλίκων. Τα σεμινάρια που πραγματοποιήθηκαν μέχρι σήμερα είχαν μεγάλη ανταπόκριση γεγονός που απέδειξε ότι η κοινωνικά υποστηριζόμενη γεωργία μπορεί να έχει μέλλον στη χώρα μας.

Επομένως, θα μπορούσε να αποτελέσει μία καλή λύση για την Ελλάδα του σήμερα, όπου χιλιάδες ελληνικές οικογένειες δοκιμάζονται από την οικονομική κρίση, την ανεργία και ταυτόχρονα την εξωφρενική αύξηση των τιμών στα είδη πρώτης ανάγκης. Αντίστοιχα και για τους Έλληνες παραγωγούς είναι μία καλή ευκαιρία να απαγκιστρωθούν από τους χονδρεμπόρους, που αρκετές φορές αγοράζουν τα προϊόντα τους σε εξευτελιστικές τιμές. Η ελληνική κοινωνία απέδειξε πρόσφατα με το«κίνημα της πατάτας» ότι αναζητεί επίμονα εναλλακτικούς τρόπους προμήθειας των βασικών ειδών διατροφής. Ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα όπου η φτώχια έχει κάνει πιο αισθητή την παρουσία της, μία τέτοια πρόταση θα μπορούσε να βρει μεγάλη ανταπόκριση. Αρκεί να προσπαθήσουμε όλοι να αλλάξουμε ορισμένες νοοτροπίες που μας εμποδίζουν να σκεφτούμε ομαδικά. Είναι καιρός να συνεργαστούμε και να ξαναχτίσουμε σχέσεις εμπιστοσύνης ανάμεσά μας. 

ΠΗΓΗ www.oikopress.gr

Ελένη Πισιμίση, Γεωπόνος Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής, M.Sc.